# Conflict Syrië bedreiging wereldvrede

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/columns/dutch/conflict-syri-bedreiging-wereldvrede.html

## Het vredesplan faalt

Het vredesplan van Kofi Annan voor Syrië heeft weinig opgeleverd. Zowel het regime als de opstandelingen hebben afspraken geschonden. Het geweld neemt gruwelijke vormen aan en Ban Ki-Moon waarschuwt voor een dreigende burgeroorlog die in feite al aan de gang is.

## Responsibility to Protect

Een eerder aangenomen VN-resolutie legt vast dat regimes verantwoordelijk zijn voor de bescherming van hun bevolking. De internationale gemeenschap heeft mede-verantwoordelijkheid wanneer een regime deze plicht niet nakomt - ook wel bekend als "Responsibility to Protect" (R2P). Dit kan in theorie vredestroepen inhouden.

## Militaire interventie onhaalbaar

Een buitenlandse militaire interventie in Syrië kan geen oplossing bieden. Het land is te groot, het leger te sterk en de opstandelingen en milities te talrijk. Interventie zou het geweld alleen verergeren. Bovendien wordt een VN-interventie blokkeerd: Rusland en China zullen veto uitspreken in de Veiligheidsraad. Een militaire interventie buiten de VN om zou het conflict uitbreiden tot een internationaal conflict met desastreuze gevolgen.

## Noodzaak voor politieke onderhandelingen

Er moet gestreefd worden naar een voorlopige wapenstilstand met VN-controle. Dit vereist zware internationale druk op alle partijen, met een eensgezinde internationale gemeenschap die zich niet laat uitspelen.

De VS en Rusland moeten samenwerken in plaats van elkaar te bekritiseren. Alle regionale landen - met uiteenlopende etnische, religieuze, economische en geopolitieke belangen - moeten hun korte termijnbelangen opzij zetten voor een gezamenlijke strategie. Dit is in ieders belang, want voortdurend conflict destabiliseert het Midden-Oosten en bedreigt de wereldvrede, zeker nu Amerika, Rusland en China elders ook steeds vaker tegenover elkaar staan.

## Vredesbemiddeling met macht

Vredesbemiddeling zonder machtsinzet faalt - zoals het geval is geweest met Kofi Annan's poging. Bemiddeling moet eerst een wapenstilstand, bescherming van burgers en voorlopige stabiliteit inluiden, waarna de partijen onderhandelen over een vredescompromis. Landen moeten hiertoe niet alleen worden uitgenodigd, maar gedwongen.

De internationale gemeenschap mag geen partij kiezen. De enige partij die vredesbemiddelaars moeten trekken is die van de slachtoffers.

## Voorkoming van regime verandering alleen

Eenzijdige uitspraken over regime verandering zijn voorbarig. Dit moet onderdeel zijn van een binnenlands vredescompromis. Wanneer Assad vertrekt, moeten leger, politie, geheime diensten en milities onder civiele controle worden gebracht of ontmanteld - niet resulterend in meer chaos en wraak.

## Concrete drukmaatregelen nodig

Op alle partijen, inclusief opstandelingen, moet zware druk worden uitgeoefend. Dit kan door:

- Alle wapenleveranties stop te zetten
- Te dreigen met zeeblokkades, vliegverboden en bufferzones
- Het aantal VN-waarnemers van 300 minstens tien keer te vergroten
- Deze dreigingen uit te voeren bij niet-nakoming van voorwaarden

Alleen grootschalige internationale presentie kan geweldsuitbarstingen voorkomen.

## Complexiteit behouden

De situatie in Syrië is gecompliceerder dan in Egypte en Libië. Escalatie voorkomen vereist dat deze complexiteit niet van buitenaf wordt vergroot.