# De Armen Zijn Niet Meer Nodig

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/columns/dutch/de-armen-zijn-niet-meer-nodig.html

*Rood Koper, winter 2003*

## Selectieve aandacht voor crises

De media besteden selectief aandacht aan noodsituaties wereldwijd. Israël, Palestina en Irak krijgen veel covera­ge, Afghanistan minder, terwijl Liberia en Sudan grotendeels genegeerd worden. Deze selectie hangt samen met vermeend Westers eigenbelang, historische relaties en mediaanwezigheid. Het gaat echter nooit primair om de nood van de lokale bevolking zelf, maar om Westerse veiligheidsbelangen of historische schulden.

## Het verdwijnen van economisch eigenbelang

Vroeger werd armoede als economisch schadelijk gezien. Een welvaartsstaat met minimumlonen en sociale uitkeringen diende het verlicht eigenbelang van rijken en middenklasse: zonder koopkracht van armen ontstond economische stagnatie.

Met globalisering veranderde dit fundamenteel. Arbeid van armen werd vervangen door kapitaal en nieuwe technieken. Hun koopkracht werd minder essentieel omdat een wereldwijde middenklasse voldoende consumptief vermogen bood. Het verlicht eigenbelang van nationale middenklassen maakte plaats voor zelfgenoegzaamheid van de mondialiseerde wereldwijde middenklasse.

## De armen als last

In de huidige neo-liberale economische politiek zijn arme mensen anderen tot last. Ze kosten meer dan zij kunnen bijdragen. Daarom:

- Worden zij uitgesloten in plaats van uitgebuit
- Sturen we hen weg (zoals vluchtelingen) of negeren hun bestaan (illegalen)
- Geven we hen schuld van hun eigen situatie

In de ontwikkelingssamenwerking eisen we dat landen eerst hun eigen zaken op orde brengen voordat hulp volgt, wat voorbijgaat aan Westerse verantwoordelijkheid voor wereldwijde onrechtvaardige verhoudingen.

## Omvang en gevolgen van armoede

Meer dan een miljard mensen leeft onder de officiële armoedegrens van één dollar per dag. Ruim twee miljard heeft geen toegang tot sanitaire voorzieningen. Kindersterfte is in veel landen zeer hoog; de levensverwachting in grote delen van de wereld ligt tien tot dertig jaar lager dan in het Westen.

Het armste derde van de wereldbevolking scoort bedroevend op aids, kindersterfte, moedersterfte, gezondheid, onderwijs, drinkwater en sanitatie. Voor alle anderen is er vooruitgang.

## Gemondialiseerde ongelijkheid

Globalisering heeft twee gevolgen: de wereldwijde inkomensongelijkheid neemt toe, en de middenklasse is zelf gemondialiseerd. In alle landen probeert die middenklasse haar verworvenheden voor zich zelf te houden.