# De eenkennigheid kwam van links

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/columns/dutch/de-eenkennigheid-kwam-van-links.html

## Het nieuwe kabinet en de gedoogconstructie

Het kabinet-Rutte I (VVD-CDA) is formeel een meerderheidskabinet door een gedoogconstructie met de PVV, hoewel beide regeringspartijen samen slechts een minderheid in de Tweede Kamer vormen.

## Vergelijking met kabinet Den Uyl

Het kabinet Den Uyl uit 1973 (PvdA, D'66, PPR) wordt vaak vergeleken met het huidige. Hoewel het destijds als het meest linkse kabinet uit de Nederlandse geschiedenis gold, steunde het niet op extreem-linkse partijen. De PvdA distantieerde zich uitdrukkelijk van de CPN vanwege haar intern ondemocratische structuur. Dat kabinet hield vijf jaar stand, ondanks instabiliteit.

## Het verschil tussen links en rechts beleid

Een rechtmatig rechts beleid vereist steun van fracties met onbetwiste democratische gezindheid. Hier ligt het cruciale verschil: het huidige kabinet is afhankelijk van de PVV, een intern ondemocratische partij onder leiding van één persoon die willekeurig kan beslissen over programma en deelnemers. De PVV pleit openlijk voor discriminatie en uitsluiting.

De ideologie van de PVV staat haaks op die van VVD en CDA. Door zich afhankelijk te maken van extreem-rechts verzaken deze traditioneel democratische partijen hun eigen beginselen.

## Risico's voor de rechtsstaat

Hoewel de formele rechtsorde niet direct in gevaar is, kan de 'geest van de tijd' – populisme, polarisatie en xenofobie – de uitvoering van wetten beïnvloeden. Bureaucratie, politie en justitie hebben beleidsruimte en neigen ernaar de nieuwe macht naar de ogen te zien.

## Fouten van links

De PvdA maakte ernstige fouten: het forceerde een breuk over Afghanistan voor binnenlandse politieke doeleinden, mobiliseerde vooraf geen gezamenlijke linkse krachten voor een alternatief, en legitimeerde zelfs de optie van een kabinet met de PVV door die serieus te willen onderzoeken.