# Den Uyl als leermeester

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/columns/dutch/den-uyl-als-leermeester.html

*Roodkoper, juni 2011*

Jan Pronk beschrijft tien (plus één) lessen die hij van Joop den Uyl heeft geleerd over het bedrijven van politiek. Den Uyl schreef hier niet over, maar deed het voor.

## Les één: Blijf studeren

Denk nooit dat feiten voor zich spreken of dat waarheid is gevonden. Zoek achtergronden en minder voor de hand liggende verbanden. Blijf vragen stellen.

## Les twee: Denk aan de zwaksten

Bij iedere beslissing: wat is het effect op de zwakste groepen in de samenleving? Neem geen genoegen met deskundige antwoorden. Vraag het de betrokken mensen zelf.

## Les drie: Lok tegenspraak uit

Gebruik tegenspraak om je eigen oordeel stelselmatig te scherpen.

## Les vier: Politieke tegenstellingen hanteren

Maak politieke tegenstellingen niet groter dan zij zijn, maar verdoezel ze evenmin. Gebruik ze om steun te verwerven voor je politieke visie.

## Les vijf: Timing is essentieel

De keuze van het juiste moment voor het lanceren van een idee of het nemen van een beslissing is net zo belangrijk voor politiek succes als de inhoud. Maak gebruik van de factor tijd: aarzel niet om uit te stellen, noch om te verrassen.

## Les zes: Vooruit, niet achteruit

Probeer een politieke crisis niet op te lossen door een schuldige aan te wijzen. Kijk niet achterom, maar vooruit. Smeed een achterstand om tot een voordeel.

## Les zeven: Hervorm via kleine stappen

Hervormingen via grote omwentelingen werken niet in onze maatschappij. De marges zijn smal. Wees compromisbereid: ook een kleine stap vooruit is de moeite waard, tenzij je je op een doodlopende weg bevindt.

## Les acht: Koester je niet in macht

Wees als politicus geen regent. Stel je kwetsbaar op. Stel niet alleen de macht van anderen, maar ook die van jezelf ter discussie.

## Les negen: Blijf verbonden, maar loop voorop

Vervreemd je niet van je kiezers, achterban en partij. Maar aarzel niet om voorop te lopen en de weg te wijzen.

## Les tien: Democratie gaat voor

Kies altijd voor democratische processen en instellingen, ook wanneer de uitkomst je niet zint. Voor burgers geldt: democratische rechtsregels geven altijd doorslag, tenzij gewijzigd langs democratische weg. Voor de regering geldt: het parlement heeft altijd gelijk.

## Les elf: Haal inspiratie buiten de politiek

Hoe fascinerend de politiek ook is, haal je inspiratie buiten het politieke bedrijf zelf, bij de mensen om wie het gaat. En als die er even niet zijn: lees gedichten.