# Drogreden #8: Voedsel of vrijheid?

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/columns/dutch/drogreden-8-voedsel-of-vrijheid.html

*Vice Versa, juli 2014*

## De schijnbare tegenstelling

De vraag "wat is belangrijker: voedsel of vrijheid?" lijkt eenvoudig te beantwoorden: voedsel natuurlijk. Vrijheid heeft immers geen waarde voor iemand die verhongert. Dit redenering gaat echter voorbij aan het feit dat we hier met waarderingen te maken hebben, waarover meningen kunnen verschillen.

## Wat voedsel eigenlijk betekent

Voedsel in deze discussie is een metafoor voor welvaart in het algemeen. Dit omvat alle basisvoorwaarden om te bestaan: water, gezondheid, onderdak en de mogelijkheid in het eigen levensonderhoud te voorzien. Deze vallen onder de Economische en Sociale Rechten van de Mens, die door de VN zijn vastgelegd na onderhandelingen tussen landen.

## Het debat in de Verenigde Naties

Ontwikkelingslanden hebben gesteld dat economische rechten minstens even belangrijk zijn als politieke vrijheidsrechten. Zij voerden aan dat burgers die zich geen zorgen hoeven te maken over hun dagelijks overleven, pas echt waarde kunnen hechten aan vrijheid. Westerse landen daarentegen gaven prioriteit aan vrijheid, gebaseerd op hun historische ervaringen met onafhankelijkheid en vrije markten.

Het argument van ontwikkelingslanden: "Laat ons eerst groeien en armoede uitbannen. Daarna volgt vrijheid vanzelf. Daarvoor is centrale leiding nodig, wat enige vrijheidsbeperking vereist."

## De drogreden ontrafeld

Dit is inderdaad een drogreden. Het gaat hier niet om persoonlijke keuzes, maar om macht en ontwikkelingsbeleid voor de samenleving als geheel.

Minder vrijheid kan weliswaar tot meer groei leiden, maar die welvaart komt vooral ten goede aan degenen in macht. Machthebbers die vandaag vrijheden beperken om welvaart te verhogen, zullen die praktijk morgen voortzetten. Zij zullen de welvaart toe-eigenen en willekeurig rechten van burgers afnemen.

## De juiste conclusie

Vrijheid moet vooropstaan, juist om ervoor te zorgen dat voedsel en basisvoorzieningen iedereen ten goede komen. Dit zijn rechten, geen gunsten. Voor individuen geldt bovendien: vrijheid betekent ook het recht de macht uit te dagen en te vechten voor hetgeen je toekomt.