# Drogreden#4: Groei is het beste medicijn tegen conflicten

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/columns/dutch/drogreden4-groei-is-het-beste-medicijn-tegen-conflicten.html

## De stellingname

Economische groei wordt vaak gepresenteerd als het beste middel om gewelddadige conflicten te voorkomen. Het argument luidt dat groei armoede tegengaat, en armoede zou de bakermat van conflict zijn. Zelfs bij conflicten die religieus, tribaal of cultureel van aard zijn, zou groei als smeermiddel werken: de koek wordt groter, iedereen krijgt een groter stuk, en tegenstellingen verzachten daardoor.

## Waarom dit een drogreden is

Deze redenering is te mooi om waar te zijn. Groei is geen panacee tegen conflicten. Deze stelling wordt echter klakkeloos gevolgd door instellingen die baat hebben bij groeigericht investeringen, zoals de Wereldbank.

Onderzoeksinstellingen zoals de Simon Fraser University stellen dat inkomensgroei regeringen in staat stelt grieven af te kopen en tegenstanders om te kopen. Groei geeft regeringen ook middelen om sterkere legers op te bouwen en tegenstanders af te schrikken. Dit verschuift de machtsbalans ten gunste van het regime.

Dit heeft echter niets te maken met echte conflictpreventie of -beëindiging. Het leidt hooguit tot tijdelijke opschorting van geweld. Wanneer regeringen groei gebruiken om hun machtspositie te versterken, voelen zij zich vaak geneigd hun toevlucht tot repressie, mensenrechtenschendingen en dictatuur te zoeken. Dit zaait het zaad van toekomstige escalatie.

## De rol van verdeling

Armoede leidt niet onvermijdelijk tot conflict. Het is niet het absolute welvaartsniveau, maar vooral de verdeling daarvan die cruciaal is. Een hoog welvaartsniveau gaat niet onvermijdelijk gepaard met binnenlandse vrede. Wanneer grote en toenemende welvaart ongelijk verdeeld is en achtergestelde groepen dit als onrechtvaardig voelen, is strijd onafwendbaar.

Juist de transformatie van een arme naar een welvaardere samenleving brengt conflicten met zich mee. Wie profiteert van veranderingen en groei? Welke bevolkingsgroepen worden achtergesteld?

## Inclusieve groei als voorwaarde

Het stimuleren van economische groei als panacee berust op drogreden. De cruciale vraag is: hoe ontstaat groei en aan wie komt zij ten goede?

Alleen inclusieve groei, waarbij van het begin af aan vaststaat dat iedereen gelijkelijk zal meedelen ongeacht de uitgangspositie, rechtvaardigt de verwachting dat conflicten afnemen. De huidige trend is echter bijna overal tegenovergesteld. Daarom mag worden verwacht dat de groei die zich momenteel aftekent eerder met meer geweld gepaard gaat dan met minder.