# Een wijze Prins

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/columns/dutch/een-wijze-prins.html

*Vorsten, Oktober 2012*

## Betrokkenheid bij ontwikkelingssamenwerking

Prins Claus was bedachtzaam en betrokken bij zijn werk in het kader van ontwikkelingssamenwerking. Hij werd niet alleen vanwege zijn positie gehoord, maar omdat hij inhoudelijk wat in te brengen had. Zijn boodschap was vaak kritisch: ontwikkelingshulp is nodig, maar moet anders. Hij stelde dat traditionele hulp vaak tot grotere afhankelijkheid leidt in plaats van zelfstandigheid, en noemde dit "neokolonialisme met de beste bedoelingen". Volgens Claus moeten mensen zichzelf ontwikkelen.

## Respect voor cultuur en traditie

Claus ging altijd uit van de cultuur van zijn partners. Hij betoogde dat eerst de "taal" van bijvoorbeeld Afrikanen moet worden gesproken. Het is aan hen te bepalen welke elementen van westerse technologie en rationaliteit zij willen overnemen en aanpassen aan hun eigen samenleving.

Hij erkende dat "zonder eerbied en vertrouwen in de eigen cultuur en tradities vooruitgang moeilijk te verwezenlijken is". Tegelijk stelde hij dat culturen elkaar beïnvloeden en veranderen. Deze spanning kan verrijkend werken voor samenlevingen en individuen.

## Werkwijze en kritisch denken

Claus onderbouwde zijn stellingen met kennis van zaken, luisterde naar tegenargumenten en kon vlijmscherp terugrepliceren. Door voortdurend nieuwe vragen te stellen wilde hij voorkomen dat beleid zou doorschieten. Hij stelde zich ten doel zijn eigen programmering door milieu en opleiding af te schudden en anderen daartoe aan te sporen.

## Interculturele brug

Claus leerde Europeanen zichzelf door andere ogen te bekijken. Hij hielp Nederlanders inzien hoe zij door Duitse ogen werden gezien, en omgekeerd. Hij toonde aan dat het mogelijk was van het "rare, eigengereide Nederland" te houden—van grote betekenis voor wederzijds begrip.

## Loyaliteit als kernwaarde

Bij zijn overlijden werd opgemerkt dat Claus vasthield aan solidariteit, ook toen dit uit de mode raakte. Hij prefereerde zelf het woord "loyaliteit"—consistent en onafhankelijk van de tijdgeest. Dit begrip paste in een wereld met spanningen tussen naties en culturen.

Claus toonde aan dat een mens verschillende loyaliteiten kan hebben: Europeaan, wereldburger en Nederlander, aangevuld met persoonlijke en politieke bindingen. Tot het eind was hij meer bezorgd om zijn omgeving en de wereld dan om zichzelf.