# Het voetspoor gewist

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/columns/dutch/het-voetspoor-gewist.html

**Roodkoper, maart 2010**

## Inheemse volken en hun erfenis

Inheemse volkeren – zoals Aboriginals, Maori's, Indianen, Eskimo's en vele anderen – hebben hun traditionele levenswijze lange tijd kunnen bewaren voordat zij door invasie, kolonialisme en modernisering werden opzijgeschoven. Hoewel deze groepen zeer verschillend zijn in cultuur, taal en godsdienst, delen zij een gemeenschappelijke identiteit en perspective op het leven.

## De definitie van inheems zijn

Op een bijeenkomst in 1992 in Kari-Oca, Brazilië, omschreven inheemse volkeren zichzelf als volgt: "We, the indigenous peoples, walk to the future in the footprints of our ancestors." Dit betekent dat zij zich voortbewegen door op het spoor van hun voorouders te wandelen – een centrale definitie van wat het betekent inheems te zijn. Dit weerspiegelt een fundamenteel menselijk beginsel: mensen bevinden zich in een cirkelgang, verbonden door de natuurlijke navelstreng met elkaar, het verleden en de toekomst.

## De rentmeester-ethiek

Deze visie rust op een diep besef dat de mens niet de eigenaar, maar de rentmeester van de natuur is. De mens mag de vruchten plukken en de oogst verrijken, maar heeft de plicht alles ongeschonden, goed onderhouden en verrijkt door te geven aan volgende generaties. Dit vereist hard werken, investering en inzicht – vooral het inzicht dat degenen dicht bij de natuur en geschiedenis kunnen bieden.

## Het voorbeeld van Indianen en kolonisten

In Colombia laten Indianen en kolonisten tegengestelde arbeidsethieken zien. Kolonisten kappen veel bos en menen dat Indianen lui zijn omdat zij minder kappen. De Indianen daarentegen stellen: "Wij denken goed na en daarom kappen wij niet zoveel. De blanke denkt niet na. Hij wil in een keer een eind maken aan het bos."

De Indianen begrijpen dat overmatig werken zonder nadenken uitputting leidt. De kolonisten zeggen aan de toekomst te denken maar vernietigen deze juist door alles op te verbruiken.

## Westerse moderniteit versus inheemse levenswijze

Dit conflict vertegenwoordigt de botsing tussen westerse, wereldse moderniteit en inheemse, aardse levenswijze. De obsessie de toekomst te bezitten en te beheersen leidt paradoxaal tot een reductie van die toekomst. De wijsheid van de cirkelgang van het leven wordt vergeten, en het voetspoor van de voorouders wordt uitgewist.