# Levens redden

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/columns/dutch/levens-redden.html

Vice Versa, oktober 2010

## Het groeiende aantal rampen

Overstromingen, aardbevingen, bosbranden en milieurampen zijn de afgelopen jaren talrijk geweest. Hoewel onduidelijk is of er werkelijk meer rampen plaatsvinden dan vroeger, staat vast dat de aantallen slachtoffers groot zijn. Economische groei, technologische vooruitgang en verbeterde communicatie hebben niet geleid tot minder rampen en minder slachtoffers – integendeel.

Sommige experts stellen dat deze drie factoren de aantal catastrofes juist hebben verhoogd: economieën zijn kwetsbaarder geworden, bevolkingsconcentraties dichter en menselijk handelen riskanter.

## Oorzaken van rampen

Veel rampen zijn mede veroorzaakt door menselijk falen:

- Overstromingen in Pakistan door falend waterbeheer
- Bosbranden in Oost- en Zuid-Europa door onachtzaamheid
- Industriële explosies in China
- Mijnongelukken in Rusland
- Olierampen op zee

Zelfs klimaatgerelateerde calamiteiten maken tegenwoordig veel meer slachtoffers dan voorheen.

## Preventie en toekomst

Beter beleid is nodig op het gebied van bos- en waterbeheer, milieu- en energiebeleid, en economische verduurzaming. Voorkomen is beter dan genezen. Toch zal de aantallen rampen en slachtoffers naar verwachting groter worden.

## Het probleem met internationale noodhulp

Slachtoffers, meestal al arm voordat de ramp plaatsvond, moeten snel worden geholpen. De meeste slachtoffers vallen in de eerste twee dagen – precies wanneer hulp het meest kritiek is. Toch schiet de noodhulp bijna altijd tekort:

- Geld moet worden opgehaald via speciale internationale conferenties en liefdadigheidsacties
- Hulp komt te laat, is te gering en slecht gecoördineerd
- De meeste opbrengsten gaan naar herstel en wederopbouw, niet naar directe hulp

## Het capaciteitsprobleem

De internationale noodhulp is het ondergeschoven kindje van de globalisering. VN-organisaties richten zich vooral op ontwikkelingshulp, niet op noodhulp. OCHA (de VN noodhulporganisatie) en ECHO (van de EU) coördineren hulp maar voeren deze niet zelf uit.

Binnenlandse en internationale NGO's doen waardevol werk, maar hun capaciteit schiet tekort. Ze zijn te klein, afhankelijk van liefdadigheid en gebruiken logistieke capaciteit van derden die vaak te laat beschikbaar is.

## Noodzakelijke hervormingen

De internationale noodhulp moet fundamenteel veranderen:

- Fondsen en kredietlijnen moeten direct kunnen worden aangesproken zonder goedkeuring van donoren
- De VN moet een eigen fysieke hulpverleningscapaciteit hebben: een staand leger hulpverleners (niet alleen administrators)
- Direct oproepbare hulpverleners uit afzonderlijke landen moeten beschikbaar zijn
- Militaire transport- en genie-eenheden moeten onmiddellijk inzetbaar zijn
- De VN moet volle verantwoordelijkheid dragen voor planning, monitoring en inzet

Hoewel dit een grote stap is, is het essentieel voor effectieve internationale crisisbeheer.