# Maak alle vergaderingen openbaar

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/columns/dutch/maak-alle-vergaderingen-openbaar.html

*Nieuwe Liefde, september 2012*

## Openbaarheid in de Tweede Kamer

Vroeger vergaderden de Tweede Kamercommissies achter gesloten deuren. Dit veranderde rond 1973, het jaar van aantreden van het kabinet-Den Uyl, toen de vergaderingen openbaar werden. Dit gebeurde in een sfeer van vernieuwing en openbaarheid die karakteristiek was voor die periode.

## De voordelen van besloten vergaderingen

De schrijver stelt dat openbaarheid niet altijd goed uitpakt. In besloten commissievergaderingen werd intensiever doorgevraagd en functioneerden Kamerleden meer als volksvertegenwoordigers dan als fractievertegenwoordigers. Ministers kregen meer onder druk te staan.

## Problemen met openbare vergaderingen

In openbare sessies richten Kamerleden zich vooral op hun eigen kiezers en publiciteit. Dit leidt tot:
- Langere interventies
- Elkaar overlappende bijdragen
- Meer profilering tussen fracties
- "Verschieten van kruit" in de eerste termijn, waardoor weinig ruimte overblijft voor verdieping

Een ervaren minister kan onder dergelijke omstandigheden gemakkelijk wegkomen.

## Het kernprobleem: vertrouwen

Effectiviteit van parlementaire controle hangt niet af van openheid of geheimhouding, maar van hoe ministers en Kamerleden ermee omgaan. Het werkelijke probleem is het afnemende vertrouwen in de politiek. Voorbeelden hiervan zijn het "smoezelige" kabinetsoverleg over Irak onder Balkenende en de achterkamertjespolitiek rond bezuinigingen.

## De oplossing: volledige openbaarheid

Afnemend vertrouwen kan alleen hersteld worden door **alle vormen van politiek overleg** in volledige openbaarheid plaats te laten vinden. Dit geldt niet alleen voor controle op bestaande besluiten, maar vooral voor het overleg dat aan besluitvorming voorafgaat.

## Besluitvormend overleg

Besluitvormend overleg vindt plaats in de Ministerraad en in Kamerfracties, beide achter gesloten deuren. De schrijver stelt op basis van dertig jaar ervaring dat het overgrote deel van dit overleg tot dezelfde uitkomsten had kunnen leiden bij openbare besprekingen. Dit zou de legitimiteit van politieke besluitvorming kunnen verhogen zonder de kwaliteit aan te tasten.

**Conclusie:** Voor meer vertrouwen in het democratische stelsel is het waard om het experiment te wagen: maak vergaderingen van Ministerraad en fracties openbaar.