# Machtsmisbruik rechtvaardigt Wikileaks

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/columns/dutch/machtsmisbruik-rechtvaardigt-wikileaks.html

## Diplomatie met een knipoog

Diplomatie werkt vaak via subtiele signalen. De schrijver illustreert dit met voorbeelden: toen het kabinet-Den Uyl bevrijdingsbewegingen steunde, protesteerde Portugal via impliciete kanalen. Colin Powell bracht een boodschap over genocide in Darfur op een manier die duidelijk maakte dat hij er persoonlijk niet achter stond. Deze "diplomatie met een knipoog" stelt partijen in staat misverstanden te vermijden en onderhandelingen voort te zetten.

## Het belang van vertrouwelijkheid in diplomatie

Diplomatie vereist vertrouwelijkheid. Onderhandelaars moeten mogelijkheden aftasten, tegenstanders uitwegen bieden en strategisch denken. Openbare onderhandelingen geven voordeel aan degenen die alles geheim houden. Diplomaten zijn echter slechts boodschappers; het gaat om wat achter hen gebeurt: de politieke instructies, geheime diensten, belangengroepen en lobbyisten.

## Machtsmisbruik als kern van het probleem

De echte reden waarom regeringen WikiLeaks vrezen is niet de schending van diplomatieke vertrouwelijkheid, maar het openbaar maken van handelingen "die het daglicht niet kunnen verdragen." Voorbeelden zijn geheime instructies om VN-functionarissen te bespioneren, leugens over massavernietigingswapels in Irak, geheime gevangenissen, marteling, onbekende burgerslachtoffers bij militaire operaties, en verborgen schadelijke gevolgen van producten.

## Het vertrouwensdeficit

Regeringen die de waarheid verdraaien en hun bevolking bedriegen, verliezen het recht op automatisch vertrouwen. De roep om openbaarheid komt niet van onredelijke burgers die alles willen weten, maar van mensen die reden hebben hun leiders niet meer te vertrouwen.

## Veiligheid versus machtsmisbruik

Gezagsdragers stellen dat openbaarheid de veiligheid in gevaar brengt, terwijl zij geheime operaties zelf rechtvaardigen op basis van veiligheid. De vraag is wat meer schadelijk is. Machtsmisbruik is toegenomen en vraagt om tegenmacht. WikiLeaks heeft in 2010 daarmee een begin gemaakt.