# Mission Impossible

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/columns/dutch/mission-impossible.html

## Historische context van Afrikaanse grenzen

Op 9 juli 2011 werd een historisch moment bereikt: voor het eerst sinds de dekolonisatie werden de grenzen van een Afrikaanse staat gewijzigd. Tot dan toe hadden de nieuwe Afrikaanse staten hun onderlinge grenzen, ondanks hun koloniale oorsprong, gerespecteerd. Deze grenzen waren vastgesteld op de Conferentie van Berlijn in 1884.

De vrees voor grenscorrecties was gegrond: men voorkomen dat dit een precedent zou vormen waarbij staten elkaar de oorlog zouden verklaren. Afrika presteerde in dit opzicht beter dan Europa dankzij organisaties als de Organisation of African Unity (OAU), die geschillen tussen landen doorgaans succesvol bemiddelde.

## Binnenlandse conflicten en institutionele hervorming

De koloniale grenzen liepen dwars door leefgebieden van Afrikaanse volken, wat spanningen veroorzaakte. De OAU kreeg echter met toenemende binnenlandse conflicten te kampen. Daarop werd de organisatie omgevormd tot de African Union (AU) met een breder mandaat: bemiddeling in interne conflicten en uitzending van vredestroepen.

De AU en de VN-Veiligheidsraad waren tegen grenscorrecties, zowel tussen landen als binnen landen. Dit gold ook voor Soedan.

## De situatie in Soedan

Toen de auteur in 2004 leiding kreeg over de VN-vredesmissie in Soedan, was het expliciete mandaat het behoud van de Soedanese eenheid. Volgens het vredesakkoord van 2005 zou Zuid-Soedan zes jaar later een referendum houden over autonomie of onafhankelijkheid.

De strategie was gericht op aantrekkelijkheid van een verenigde staat: vrede handhaven, mensenrechten garanderen en armoede bestrijden. Dit had slechts gedeeltelijk effect. De genocide in Darfur, begaan door het regime in Khartoem, gaf Zuid-Soedan een doorslaggevend argument om onafhankelijk te worden. Het behouden van de Soedaanse eenheid bleek een "mission impossible".

## Gevolgen van splitsing

De toekomstige problemen zijn aanzienlijk:
- Moeilijke opbouw van de nieuwe staat Zuid-Soedan
- Stammencstrijd in Zuid-Soedan, deels aangewakkerd door Khartoem
- Gevechten in Abyei en Zuid Kordofan
- Geschillen over olie- en waterbronnen
- Voortdurende onvrede in Darfur
- Noord-Soedan verliest grondgebied en economische middelen

Het regime in Khartoem gebruikte traditioneel geld om binnenlandse conflicten op te lossen en tegenstanders om te kopen. Deze mogelijkheid is nu beperkt, waardoor de positie van Bashir verzwakt.