# Mladic en wij

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/columns/dutch/mladic-en-wij.html

*Nieuwe Liefde, September 2011*

## Het aanstaande proces

Mladic zou binnenkort in Den Haag terecht komen. Er waren twee mogelijke uitkomsten: een kort proces met vonnis op basis van enkele onweerlegbare oorlogsmisdaden en levenslange gevangenisstraf, of een uitgebreider proces gericht op geschiedschrijving en waarheidsvinding. Het eerste zou het boek kunnen sluiten, het tweede zou kostbaar en langdurig zijn, maar zou ook de verantwoordelijkheid van anderen aan de orde stellen.

## Waarnemingen tijdens de oorlog

De auteur bezocht Bosnië meermalen tijdens de oorlog en documenteerde de verschrikkingen:

- In **Gorazde** ervoer hij de angst van inwoners die als ratten in de val zaten in een omsingelde stad, en bewonderde hij de moed van mensen die hun leven riskeerden voor voedsel
- In **Mostar** zag hij hoe gewonden van bombardementen naar een overvol ziekenhuis werden gebracht, dat zelf ook werd getroffen
- In **Serajevo** ervoer hij de angst van mensen die in keldergewelven probeerden te overleven, bang voor sluipschutters
- In **Tuzla** zag hij het verdriet over scholieren die omkwamen bij een raketaanval

## Etnische zuivering

In voorheen multiethnische dorpen waren huizen systematisch afgebrand in een patroon van doelgerichte zuivering. De slachtoffers waren gewone burgers die zichzelf niet konden beschermen en niet werden beschermd. Moslims waren gedood, verdreven of gevlucht, terwijl hun voormalige buren het dagelijks leven hervattelden alsof zij nooit hadden bestaan.

## De verantwoordelijkheid van beschermers

De cruciale vraag bleef: hadden vredestroepen, diplomaten, politici en andere beschermers in Bosnië, de VS, Europa en Nederland hun beschermingsmandaat onvoldoende nagekomen omdat het niet lukte, of omdat zij het niet echt probeerden?

Overlevenden en nabestaanden zouden deze vraag steeds opnieuw stellen: "Waarom zijn wij onvoldoende beschermd?"

## Het NIOD-rapport

Hoewel het NIOD-rapport over Srebrenica was afgerond, was het boek niet gesloten. De neiging van dat rapport - "het was onvermijdelijk, we konden er niets tegen doen" - kon niet zomaar worden aanvaard.