# Overwegingen na Parijs, vrijdag 13 november

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/columns/dutch/overwegingen-na-parijs-vrijdag-13-november.html

## Reactie op de aanslagen

De aanslagen in Parijs op vrijdag 13 november 2015 veroorzaakten verdriet, boosheid en angst. Dit patroon herhaalt zich na elk terroristisch incident in het Westen. Hoewel het normale leven doorgaat en het Westen hard terugslaat in Afghanistan, Irak en Syrië, neemt de onzekerheid toe: terrorisme kan overal toeslaan.

## Geopolitieke veranderingen sinds 2000

Drie belangrijke geopolitieke verschuivingen hebben plaatsgevonden:

1. De Noord-Zuid tegenstelling is vervangen door een conflict tussen het Westen en de rest
2. De Koude Oorlog is omgevormd tot een nieuwe strijd tussen machtige staten, minder ideologisch maar dreigend
3. Binnen en tussen landen domineert de tegenstelling tussen fundamentalistische moslims en seculiere partijen

Een vierde ontwikkeling is dat oorlog niet meer wordt uitgesloten. Wereldleiders spreken er openlijk over en burgers wennen aan oorlogstaal, ook in het Westen.

## Zeven overwegingen voor antwoorden

**Ten eerste**: ook wie terreur afwijst moet inzien dat er een voedingsbodem is. Dit gaat verder dan werkloosheid van jongeren uit minderheidsgroepen in Europa; het betreft ook westerse verantwoordelijkheid voor onrecht in de voormalige Derde Wereld (verdeling Midden-Oosten, Irakinvasie, Palestijnakwestie, steun aan Saudisch regime, chaos in Libië).

**Ten tweede**: bijna niemand in het Westen die nu over oorlog spreekt heeft zelf oorlog meegemaakt. Oorlog is vernietiging, en moderne wapens zijn veel verwoestender dan ooit.

**Ten derde**: wie denkt dat het Westen veilig is omdat het sterker is, vergist zich. Moderne technologie geeft tegenstanders zoals terroristen steeds meer mogelijkheden om dodelijke wapens in te zetten (chemisch, biologisch, nucleair, op afstand bestuurbare systemen).

**Ten vierde**: in het Zuiden vallen meer slachtoffers dan in het Westen. Terwijl het Westen over duizenden slachtoffers treurt, zijn in Afrika, het Midden-Oosten en Zuidwest-Azië honderdduizenden oorlogsslachtoffers gemaakt, niet alleen door interne conflicten.

**Ten vijfde**: moderne conflicten zijn geen traditionele statenbewegingen om grondgebied. De zogenaamde "New Wars" (Mary Kaldor) worden gevoerd tussen staten en ongrijpbare groepen. Ze gaan niet om landclaim maar om de menselijke geest, via chaotisering, terreur, haatprediking, dictatuur en geweld tegen niet-combattanten. Deze oorlogen worden noch gewonnen noch verloren maar gaan door. Traditionele oorlogsmiddelen zijn niet effectief en leiden tot verdere escalatie van guerrilla en terreur.

**Ten zesde**: wanneer het Westen aanvallen afweert, moet het antwoord passen bij westerse waarden. Samenwerking met dictaturen, wapens die burgers raken en het weigeren van asiel stroken hiermee niet.

**Ten zevende**: na de geweldscatastrofes van de eerste helft van de vorige eeuw heeft de wereld de internationale rechtsorde ingesteld (VN) om nieuwe rampen te beperken. Hoewel deze rechtsorde is verzwakt (door westerse toedoen), vraagt de nieuwe oorlogsdreiging juist van het Westen een nieuw vredesinitiatief.