# Precedent Kosovo

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/columns/dutch/precedent-kosovo.html

## Voorzichtigheid ter discussie

Na Kosovo's eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring zei Minister Verhagen te willen controleren hoe met Servische minderheden zou worden omgegaan. Twee weken later was hij al gerustgesteld. Dit toont aan dat het bestuderen van een grondwet en diplomatieke beloften onvoldoende waarborgen bieden voor de praktische bescherming van minderheidsrechten.

## Westerse besluitvorming

Het Westen had de keuze voor Kosovo's onafhankelijkheid eigenlijk al gemaakt tijdens de weinig transparante onderhandelingen in Rambouillet voorafgaand aan de NAVO-interventie van 1999. Nederland moest erkenning volgen, omdat de EU geen gemeenschappelijke buitenlandse politiek voert.

De erkenning vloeide mogelijk voort uit angst voor herhaald geweld door Kosovaarse extremisten, maar erkenning onder druk betekent buigen voor chantage.

## Internationale tegenstrijdigheden

De Veiligheidsraad sprak zich in 1999 uit voor autonomie van Kosovo binnen Servië (Resolutie 1244). Deze resolutie werd niet uitgevoerd vanwege onverzoenlijkheid van beide zijden. De internationale gemeenschap had kunnen mikken op uitstel, tot een nieuwe politieke generatie zich anders zou opstellen.

Een duurzame oplossing vereist rekening te houden met recente en eerdere geschiedenis: de geleidelijke verdrijving van Serven uit Kosovo gedurende een eeuw, Servië's rol in de Tweede Wereldoorlog en het evenwicht onder Tito.

## Precedentwerking

Rusland en China betogen dat de eenzijdige verklaring tegen internationaal recht indruist en precedentwerking vreest. Dit is deels hypocriet maar niet geheel onwaar. Tal van afscheidingsbewegingen kunnen zich op het Kosovaarse voorbeeld beroepen: Tsjetsjenië, Abchazie, Zuid-Ossetië, Schotland, Catalonie, Quebec, Taiwan, Tibet en vele anderen.

## Alternatieven

Voor Zuid-Soedan en Aceh zijn andere oplossingen gevonden. Aceh krijgt meer autonomie binnen Indonesië; Zuid-Soedan krijgt een toekomstig referendum met internationale garanties. Deze precedenten tonen dat staatkundige onafhankelijkheid niet de enige remedie is.

## Waarschuwing

De wereld kan zich nog enkele nieuwe staten veroorloven, maar niet meer geweld. Het precedent Kosovo verleidt anderen elders tot meer geweld. Staatkundige onafhankelijkheid creëert bovendien nieuwe minderheden, waardoor het conflict opnieuw begint.