# Samenwerking als schijnvertoning

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/columns/dutch/samenwerking-als-schijnvertoning.html

**Bron:** Nieuwe Liefde, December 2011

## Nederlands-Israëlische samenwerking in de jaren zeventig

In de jaren zeventig werkten Nederland en Israël samen aan ontwikkelingshulp voor landen uit de Derde Wereld. Dit bescheiden programma richtte zich op onderwijs en onderzoek, waarbij Nederland financiering leverde en Israël technische expertise. Na de Jom Kippoer oorlog van 1973 was deze samenwerking politiek van belang: Israël wilde betere relaties met de Derde Wereld, en Nederland hoopte dat economische betrokkenheid Israël zou stimuleren tot beter behandeling van Palestijnen.

## Teleurstelling als minister

Als minister voor Ontwikkelingssamenwerking onder het kabinet Den Uyl voerde Jan Pronk veel gesprekken met Israëlische autoriteiten. De hoop bleek echter ongegrond. Pronk bezocht Palestijnse vluchtelingenkampen in de bezette gebieden en constateerde dat de situatie van Palestijnen niet verbeterde, maar alleen hopeloos werd.

## Het VN-rapport over Palestijnen

Later als vice secretarisgeneraal van UNCTAD (VN-organisatie voor Handel en Ontwikkeling) was Pronk verantwoordelijk voor jaarlijkse rapportage over de sociaaleconomische situatie van Palestijnen. Deze op feiten gebaseerde rapporten werden bij lidstaten besproken, maar de inhoud kwam nooit aan de orde. Israël beschuldigde de VN van vooringenomenheid, de Verenigde Staten betwistten het mandaat, Europese landen zwijgen, Arabische diplomaten concentreerden zich op Israel-bashing in plaats van steun aan Palestijnen.

## Samenwerking in de jaren negentig

In de jaren negentig probeerde Pronk opnieuw als minister via gezamenlijke programma's: ontwikkelingshulp aan Palestijnen en samenwerkingsprojecten tussen Nederland, Israël, Jordanië en de Palestijnen. Gezamenlijk ministerieel overleg richtte zich op waterbeheer—een thema waar alle partijen samenwerking nodig hadden.

Dit initiatief mislukte. Pronk stelt: "We zijn aan het lijntje gehouden," en voegt toe dat Israël ontwikkelingshulpprojecten bombardeerde die Nederland met medeweten van Israël op Palestijns grondgebied had gefinancierd.

## Conclusie

Pronk gelooft nog in samenwerking en dialoog, maar voegt hieraan toe: "dan wel gepaard met effectieve politieke druk, op basis van internationaal recht en respect voor mensenrechten, ook van de Palestijnen."