# Verkiezingskater

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/columns/dutch/verkiezingskater.html

## De gemiste onderwerpen

De Nederlandse parlementsverkiezingen van 2010 lieten een merkwaardig gat na. Belangrijke mondiale en nationale vraagstukken kwamen niet aan bod in de verkiezingscampagne:

- **Afghanistan**: de kabinetscrisis ontstond hierover, maar verdween uit de debatten
- **Europese schuldencrisis**: Griekenland en andere lidstaten kampten met grote problemen, maar het onderwerp werd genegeerd
- **Internationale bankencrisis**: ondanks wereldwijd beleidsoverleg leek de Nederlandse interesse verdwenen na de ABNAMRO-zaak en DSB-debacle
- **Klimaatonderhandelingen**: die waren recent mislukt en speelden geen rol
- **Israëlisch konvooi-incident**: de aanval op een humanitair konvooi naar Gaza werd niet besproken
- **Commissie Davids**: het onderzoek naar Nederlandse betrokkenheid bij de Amerikaanse Irak-invasie werd vergeten

## De paradox van binnenlands denken

De verkiezingen gingen over "onszelf", maar dat is misleidend. Nederland maakt deel uit van de wereld en bepaalt mee over deze internationale kwesties. Alle genoemde voorbeelden betreffen politieke keuzes waarbij Nederland betrokken is of meedecideert.

Politieke partijen ontvingen feitelijk een "vrijbrief" op het terrein van buitenlandse politiek, ontwikkelingssamenwerking, defensie, Europees beleid en internationaal klimaat- en milieubeleid.

## Dubbele standaard

De verkiezingsprogramma's bevatten wel standpunten over deze zaken, net als over bezuinigingen, belastingdruk en hypotheekrente. Maar over deze economische onderwerpen werd fel in de debatten onderuit gaan, terwijl buitenlandse politiek werd genegeerd. Dit contrast toont aan welke onderwerpen politieke partijen en media werkelijk belangrijk achtten.

## Ideologische blindheid

De partij met de grootste verkiezingswinst bepleit radicale standpunten: etnische registratie, kopvoddentax, knieschoten voor misdadigers, Koranverbod, immigratiestop voor moslims, moskeeënverbod, afschaffing van ontwikkelingshulp en opzegging van internationale rechtsorde. Andere partijen ontwijken het onderwerp in plaats van het te bestrijden. Een zesde deel van de bevolking voelde zich aangesproken.

## De oorzaken

Politieke partijen maakten van de verkiezingen een "schimmenspel". Debatten werden entertainment, vorm verdrong inhoud. De nadruk lag op scoren, trucs en trivia. De media lokten dit uit, maar politici leunen zich eraan.

Ook maatschappelijke organisaties dragen schuld. NGO's op het terrein van ontwikkelingssamenwerking, mensenrechten en milieu hebben verzuimd politieke partijen ter verantwoording te roepen. Ze zijn manager van projecten en lobbyist voor zichzelf geworden, waarbij managers deel uitmaken van het bestuurlijke systeem.