# Hollow at the Top

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/columns/english-and-french/hollow-at-the-top.html

## Inleiding

Wereldtopconferenties functioneren tegenwoordig niet zoals ze zouden moeten. Ze schieten in drie opzichten tekort en hebben daarom weinig betekenis.

## Willekeurige samenstelling

De samenstelling van topconferenties is willekeurig. Soms nemen vijf wereldleiders deel, soms zes, zeven of zelfs twintig staatshoofden of regeringsleiders. Af en toe worden anderen voor een dag of twee uitgenodigd. Hoewel er logica achter zit, is het de logica van macht in plaats van internationaal recht. Bovendien hebben landen die niet deelnemen geen verplichting zich aan de uitkomsten te houden.

## Magere resultaten

De tweede tekortkoming is dat topconferenties meestal nauwelijks noemenswaardige resultaten opleveren. Recente bijeenkomsten in Londen (G20-top) en L'Aquila (G8-top) trokken veel publiciteit, maar de resultaten waren mager. 

Bij de Londense top werd veel minder overeenstemming bereikt over reacties op de internationale financiële crisis dan gerechtvaardigd zou zijn. De overeenstemming beperkte zich tot nevenkwesties zoals belastingparadijzen, zonder de werkelijke oorzaken aan te pakken.

In L'Aquila zouden wereldleiders afspraken maken over klimaatverandering, maar dit leidde slechts tot vage doelstellingen zonder bindende kracht. Hoe deze doelstellingen te bereiken bleef onduidelijk. Het was niet meer dan een wensenlijstje.

De top lijkt belangrijker dan het resultaat, wat het publiek misleidt. Burgers getroffen door crisis of klimaatverandering, die hadden verwacht dat iets zou veranderen, zien dat niets is gebeurd. Dit ondergraaft het vertrouwen van kiezers in politiek.

## Gebrek aan juridische grondslag

Topconferenties wortelen niet in een aanvaard politiek, juridisch en administratief systeem. Ze zijn niet gebonden aan beginselen en regels van internationaal recht. Er is geen charter dat rechten van niet-deelnemende landen en minderheden garandeert. Er zijn geen aanvaard beroepsprocedures of sancties.

## Hervorming via de Verenigde Naties

Verankering van topconferenties in het VN-systeem zou kunnen helpen deze problemen op te lossen. Dit zou twee vliegen in één klap slaan: werkelijk resultaten bereiken op topcconferenties en een concrete start maken met de langverwachte hervorming van de VN.

Effectieve besluitvorming vereist vergaderingen in kleinere groepen met een vast aantal permanente leden naast een afgesproken aantal roterend deelnemende leden. Wanneer deze samenstelling representatief is voor de wereldgemeenschap en geworteld in een charter-gebaseerde structuur met regels ter bescherming van niet-deelnemende landen, kan effectief werk worden verricht.

Vergaderingen op diplomaat- en politiek niveau zijn nodig. Bijeenkomsten op het hoogste niveau – staatshoofden en regeringsleiders – kunnen een duidelijk mandaat geven aan het begin van onderhandelingen en dienen als laatste uitweg voor eindconclusies.

Afhankelijk van de agenda zouden dergelijke vergaderingen in het kader van een hervormd VN-Veiligheidsraad kunnen plaatsvinden. Het VN-bestuur zou dan bevoegd kunnen worden gemaakt om de implementatie van politieke beslissingen te controleren en in bepaalde gevallen zelf de nodige instrumenten en middelen krijgen.

## Mondiale vraagstukken

Wereldwijde financiële crisis en klimaatverandering zijn niet de enige kwesties die mondiale aanpak vereisen. Ook wereldvoedselzekerheid, erosie van biodiversiteit, verkenning en exploitatie van Arctis en oceanen, overgang naar duurzame energie, verspreiding van kernwapens en beheer van grote conflicten zoals in het Midden-Oosten rechtvaardigen een ander systeem voor internationale besluitvorming.

Selectief gehouden VN-topbijeenkomsten met legitieme procedures en representatieve samenstelling zouden een belangrijke en effectieve rol kunnen spelen in het aanpakken van deze vragen.