# On ne Developpe pas, on se Developpe

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/essays/dutch/on-ne-developpe-pas-on-se-developpe.html

Uit: Petra van Alten, *Prins Claus. Een Talent voor Vriendschap*, Amsterdam, 2003.

## Uitgangspunten van Prins Claus

Prins Claus was gedurende meer dan dertig jaar een bedachtzaam criticus van de gangbare praktijk in ontwikkelingssamenwerking. Zijn kernboodschap luidde: "Ontwikkelingssamenwerking dient plaats te vinden naar eigen inzicht" – niet het eigen inzicht van het Westen, maar van de landen en volken die zelf moeten bepalen hoe zij zich wensen te ontwikkelen.

## Kritiek op de praktijk

Na bezoeken aan India, Bangladesh, Vietnam, Tanzania, Burkina Faso en Ghana in de jaren negentig concludeerde Prins Claus dat deze vanzelfsprekendheid vooral in Afrika vooral in theorie geldt. Hij stelde vast dat het Westen door het verlenen van ontwikkelingshulp te nadrukkelijk in de Afrikaanse realiteit ingreep, waardoor Afrika te weinig gelegenheid kreeg haar eigen bestemming te kiezen.

Prins Claus identificeerde drie vormen van westers ingrijpen:

- Het uitvoeren van ontwikkelingsprojecten zonder voldoende rekening met de Afrikaanse context
- Het nadrukkelijk aanmeten van westerse concepten
- Het instandhouden van onevenwichtige internationale economische verhoudingen

## Het afhankelijkheidsprobleem

In zijn aanvaardingsrede als honorary fellow van het Institute of Social Studies (1988) stelde Prins Claus stellig: "The object of development cooperation is to help the recipient countries to achieve greater independence… In reality, though, the result of development cooperation in most cases is merely to confirm or even re-enforce a state of dependence."

Hij typeerde dit als "neo-colonialism with the best of intentions".

## Twee centrale boodschappen

**Over hulp:** Hulp van buitenaf heeft alleen zin wanneer de afhankelijkheid afneemt in plaats van toeneemt.

**Over cultuur:** Het is aan de ontvangende landen zelf om te bepalen welke elementen zij van westerse technologie en rationaliteit willen overnemen, aangepast aan hun eigen samenleving. Ontwikkeling kan niet wezenlijk van buitenaf worden beïnvloed; de mensen moeten dit zelf voortbrengen in een omgeving waar respect bestaat voor eigen cultuur, taal en leefwijze.

## Het centrale citaat

Prins Claus herhaalden vaak het citaat van een oude Afrikaanse vriend: "On ne developpe pas, on se developpe" – men ontwikkelt zich niet, men laat zich ontwikkelen.