# De VN zijn ontmanteld en daarom kijken we weg van Soedan

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/interviews/dutch/de-vn-zijn-ontmanteld-en-daarom-kijken-we-weg-van-soedan.html

## Interview met Jan Pronk in NRC (13 oktober 2025)

Jan Pronk (1940) spreekt via videoverbinding over de achteruitgang van internationale solidariteit en de rol van de Verenigde Naties. Als voormalig minister van Ontwikkelingssamenwerking (jaren 70-90) en VN-gezant in Soedan (vanaf 2004) contrasteert hij zijn idealistisch verleden met het huidige politieke klimaat.

## De zwakte van de VN

Pronk stelt dat de Verenigde Naties zwak zijn geworden omdat drie grootmachten strijden om invloedssfeer. In de jaren negentig, na de val van de Berlijnse muur, bestond eenheid in de Veiligheidsraad en kon veel veranderen in Afrika. Nu hebben sommige grootmachten belang bij het voortduren van oorlogen. Daarnaast zijn er nieuwe machtsfactoren: islamitisch extremisme en de invloed van Big Tech, Big Finance en Big Pharma op regeringen en markten.

## Het geval Al Fashar

De stad Al Fashar in Soedan is meer dan vijfhonderd dagen omsingeld en wordt uitgezwollen, met dreiging van etnische zuivering. Pronk stelt dat een VN-interventie ter bescherming van humanitaire hulpkonvooien nu niet mogelijk is, omdat "niemand durft er over te spreken in het kader van de VN. Omdat die zijn ontmanteld."

## Westerse arrogantie en hypocrisie

Pronk kritiseert het westerse optreden in Afrika. Hij stelt dat het Westen zich hypocrieet heeft gedragen, vooral op economisch terrein en bij de handhaving van mensenrechten. Afrika wordt opnieuw als wingewest gezien. De westerse invloedrijke rol is overgenomen door Rusland en China.

## Links Europa en internationale solidariteit

Pronk betreurt dat links Europa vooral met zichzelf bezig is. Volgens hem concentreren politieke debatten zich op migratie, asiel en discriminatie—de cultuurstrijd van dit moment. In de jaren zeventig was links veel meer gericht op de Global South. Hij pleit voor echte internationale solidariteit als kern van sociale democratie, waarbij ook mensen buiten Nederland in beschouwing worden genomen—vooral vanwege het koloniale en neokoloniale verleden van het Westen.

## Het boek

Pronk publiceerde in september zijn boek *Scheuren rond de Hoorn van Afrika*, waarin hij de leiders van zijn tijd hekelt. Volgens hem bewezen zij vrede slechts lippendienst en werden mensenrechten niet als absoluut concept gehanteerd.