# Een wereld is over een andere geschoven

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/interviews/dutch/een-wereld-is-over-een-andere-geschoven.html

Interview met Jan Pronk in Knack, 15 februari 2006. Pronk werkt anderhalf jaar als VN-gezant in Sudan en probeert vrede tot stand te brengen in de geteisterde provincie Darfur.

## Vredesonderhandelingen in Sudan

Na een burgeroorlog van bijna een halve eeuw kwam eind 2005 een einde aan de strijd tussen de regering in Khartoem en rebellen in het zuiden. Pronk hoopte snel een oplossing te vinden voor het geweld in Darfur, waar sinds 2003 tienduizenden mensen om het leven zijn gekomen. De onderhandelingen verlopen echter uitermate moeizaam. Pronk constateert dat naarmate partijen dichter bij een akkoord komen, ze de urgentie uit het oog verliezen.

## Belangen achter het conflict

Verschillende partijen hebben baat bij voortzetting van de oorlog. Een deel van de regering deelt handelsbelangen met Arabische stammen in Darfur. Bevrijdingsbewegingen spreken over ellende, maar onderhandelen ook omdat dit hen betaald wordt. Het gaat ook om macht en buit: zonder geweld hebben bepaalde groepen minder invloed.

## Historische achtergrond Darfur

Darfur is een oud rijk met een geschiedenis van zeven millennia. Het conflict gaat niet om afscheiding, maar om verzet tegen verwaarloozing door Khartoem. De provincie ontving tien jaar lang geen geld uit de centrale begroting; onderwijs, gezondheidszorg en watervoorziening werden verwaarloosd.

## Grond en water

De eigenlijke strijd gaat om grond en water. In het Sahelgebied zorgt de oprukkende woestijn voor schaarste. Nomaden met grote veestapels botsen met boeren die schaars water nodig hebben. Niet alle partijen zitten aan onderhandelingstafel; de mysterieuze Janjaweed-milities gaan hun eigen gang.

## Rol van internationale aanwezigheid

Pronk ziet vooruitgang maar stelt dat er geen oplossing mogelijk is zonder effectieve internationale strijdmacht. Hij bewondert Afrikaanse Unie-soldaten ter plaatse, maar het gebied is groot; buiten hun bereik worden nog steeds mensen vermoord.

## Genocide of etnische zuivering?

Er zijn tienduizenden mensen vermoord, maar juridisch gezien is het geen genocide. Het is etnische zuivering gericht op dorpen, grond en water. Twee miljoen mensen verblijven nu in kampen, waarvan een derde over de grens.

## Tribale en koloniale dimensies

Het conflict is niet religieus - iedereen in Darfur is moslim - maar tribaal en om politieke macht. Stammen werden door de regering gebruikt tegen elkaar. Europese kolonisten trokken grenzen met passer en meetlat, bevoorrechten bepaalde stammen en negeerden anderen - zoals in Rwanda en Indonesië. Na dekolonisatie bleven deze beloften voortleven en spelen door in huidige conflicten.