# Er is te weinig politieke durf

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/interviews/dutch/er-is-te-weinig-politieke-durf.html

Interview met voormalig PvdA-politicus Jan Pronk (85) in 'De Kanttekening', 5 mei 2025. Pronk staat wekelijks voor het ministerie van Buitenlandse Zaken te protesteren tegen Nederlandse steun aan Israëlisch geweld in Gaza. Volgens hem: 'Je kunt niet niets doen. Zwijgen is geen optie.'

## Achtergrond en inspiratie

Jan Pronk was Tweede Kamerlid en minister in vier kabinetten, waaronder het kabinet Den Uyl. Hij werkte verder in verschillende functies voor de Verenigde Naties, onder andere als bijzonder VN-gezant voor Soedan. Voor zijn politieke loopbaan was hij wetenschapper in Rotterdam onder begeleiding van Nobelprijswinnaar Jan Tinbergen, grondlegger van de econometrie.

Tinbergen inspireerde Pronk moreel en wetenschappelijk. Hij koos bewust voor de sociaaldemocratie en stelde zich op aan de zijde van kwetsbaren in de samenleving. Na de Tweede Wereldoorlog werd Tinbergen directeur van het eerste Centraal Planbureau en richtte hij zich op het Noord-Zuidvraagstuk.

## Migratiebeleid en arbeidsmigranten

Pronk had vanaf het begin van zijn politieke carrière veel interesse in migratie en opvang van vluchtelingen. In 1991 stelde hij dat Nederland de facto een immigratieland is geworden. Deze uitspraak riep veel kritiek op, ook van partijgenoten.

Pronk benadrukt dat analyse van maatschappelijke ontwikkelingen voorgaat op reactie. Nederland kan zich niet afsluiten voor internationale gebeuremissen omdat het economisch, cultureel en politiek geen eiland is.

## Regulatie in plaats van sluiting

Sinds 2024 ligt een studie van de Staatscommissie Demografische ontwikkelingen. Pronk waarschuwt dat rechts deze misbruikt als excuus om vluchtelingen buiten te houden, terwijl het merendeel van immigranten arbeidsmigranten zijn.

Hij pleit voor regulering van arbeidsvoorwaarden in plaats van maximering van aantallen. Werkgevers moeten via vergunningen aan voorwaarden gebonden worden: fatsoenlijk loon, huisvesting en verzekering. Dit zou hetzelfde moeten zijn als voor in Nederland geboren Nederlanders.

Voor economische sectoren pleit Pronk voor biologische en ecologisch verantwoorde industrieën, samen met moderne technologische ontwikkelingen. Het sleutelwoord van Tinbergen was 'optimum': niet maximum of minimum, maar balans.

## Vluchtelingen

Vluchtelingen vormen slechts een klein deel van het totaal aantal immigranten (afgelopen 10 jaar gemiddeld 12 procent). Nederland vangt een fractie op van de ruim 120 miljoen vluchtelingen wereldwijd, waarvan meer dan 100 miljoen in de eigen regio worden ondergebracht. Pronk merkt op dat Nederland vluchtelingen vaak als vreemd, vijandig en anders ziet.