# Geloofwaardigheid van moreel appèl

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/interviews/dutch/geloofwaardigheid-van-moreel-appl.html

Interview uit Bech Report, nr 3, December 2010, met Jan Pronk, voormalig minister in vier kabinetten, bekend als principieel politicus en door Wim Kok bestempeld als 'Minister van het Nationale Geweten'.

## Rationaliteit en ethiek

Pronk benadrukt dat hij geen bevlogen of emotioneel persoon is. Hij streeft naar rationele analyse, planning en doelformulering, steeds bepaald door waarden in plaats van belangen. Ethiek speelt een centrale rol in zijn benadering, geleerd van zijn leermeesters. Hij adviseert studenten anderen serieus te nemen ondanks verschillende opvattingen. Hoewel Pronk emoties probeert te onderdrukken, erkent hij dat drifttigheid en boosheid voorkomen, maar dat verschilt van emotioneel zijn. Als politicus wilde hij zaken goed begrijpen en kende, zodat hij wist waarover hij sprak en gerespecteerd werd als iemand die het waard is om gehoord te worden.

## Politieke loopbaan

Na economie te hebben gestudeerd, kwam Pronk in het team van Nobelprijswinnaar Jan Tinbergen. Na twee jaar doceerde hij, wat zijn begrip verdiepte. Hoewel theoretisch niet de beste van het team, had hij talent voor het uitleggen van onderwerpen, wat hem naar maatschappij en politiek bracht. De PvdA vroeg hem woordvoerder Ontwikkelingssamenwerking te worden.

In 1973 werd hij minister van Ontwikkelingssamenwerking, eerst als jongste in een kabinet met veel ervaren politici. Hij werd op zijn terrein gerespecteerd, maar zat niet in de kern van het kabinet. Na drie perioden als minister koos hij voor het ministerie van Milieu, omdat dit—net als Ontwikkelingssamenwerking—in het veld van maatschappelijke spanningen ligt.

## Wereldwijde herverdelingsnoodzaak

Pronk betoogt dat economische groei niet automatisch ten goede komt aan iedereen op het terrein van armoede, onderwijs en gezondheidszorg. Herverdeling van rijkdom én macht is nodig, vooral in voormalige kolonies in Azië, Afrika, het Midden-Oosten en delen van Latijns-Amerika. Dit gaat niet om buitenlandse interventie, maar om mensen van binnenuit helpen hun onafhankelijkheid te vergroten en op gelijkwaardige voet mee te spreken over mondiale ontwikkelingen.

## Geloof en politiek

Als kind bezocht Pronk regelmatig de kerk en absorbeerde verhalen over het verband tussen geloof en maatschappij. Later werd hij redactielid van maandblad *de Wending*, opgericht door theologen als Buskes en Banning. Het blad stond bekend als beweging van doorbraakchristenen. De magazine publiceerde een themanummer getiteld 'Geloven op maandag'. De Doorbraak ontkende de mogelijkheid van een zuiver christelijke politiek: je bent christen *in* de politiek, maar niet per se *als* christen in de politiek.