# Het huidige ontwikkelingsbeleid is pervers

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/interviews/dutch/het-huidige-ontwikkelingsbeleid-is-pervers.html

**Bron:** Trouw, 29 april 2026. Interview met Mella Fuchs (tekst), Fenna Jensma (foto)

## Introductie

Oud-minister Jan Pronk, 86 jaar oud, kijkt kritisch terug op decennia ontwikkelingssamenwerking. Pronk diende als minister in drie kabinetten en was betrokken bij conflicten in Ethiopië, Somalië, Eritrea en Soedan. Hij was een van de gezichten van Nederlands ontwikkelingsbeleid en bereikt in 1975 dat Nederland voor het eerst de internationale Oeso-norm haalde: 0,7 procent van het nationale inkomen voor ontwikkelingssamenwerking.

## Huidige toestand van ontwikkelingshulp

Het nieuwe kabinet gebruikt vrijgekomen middelen voor ontwikkelingssamenwerking voor opvang van asielzoekers in Nederland. Ook andere westerse landen snijden drastisch in hulpbudgetten. Een studie van het Barcelona Institute for Global Health voorspelt dat tot 2030 ongeveer 22,6 miljoen mensen extra zullen sterven als deze bezuinigingen aanhouden.

Het systeem van internationale hulp krijgt al jaren kritiek: het zou landen afhankelijk hebben gemaakt, corruptie hebben bevorderd en vanuit westers superioriteitsgevoel zijn opgezet.

## Pronks evaluatie van zijn eigen werk

### Successen verdampt

Pronk erkent dat zijn successen grotendeels zijn verdwenen. De 0,7 procent-norm die hij bereikte, is door politieke veranderingen ingetrokken. Vredeswerk in Soedan tussen Noord- en Zuid-Soedan voorkwam verder oorlog, maar die vrede hield niet stand door latere conflicten.

### Armoede en ongelijkheid niet afgenomen

Ondanks groeicijfers in veel landen en vooruitgang in gezondheidszorg en onderwijs, is de werkelijke armoede niet gedaald en ongelijkheid niet verminderd. Klimaatproblemen zijn toegenomen. Ontwikkelingshulp heeft paradoxaal talloze conflicten en vluchtelingenstromen veroorzaakt.

## De perverse kant van huidig beleid

Pronk kritiseert dat ontwikkelingshulp nu vooral westerse belangen dient: economische relaties, investeringen, handel en mijnbouw. Dit versterkt de middenklasse en elite, verzwakt de armsten en creëert meer ongelijkheid.

"Het huidige ontwikkelingsbeleid is pervers," zegt hij. "We gebruiken ontwikkelingshulp nu voor onszelf, niet om arme vrouwen in andere landen te helpen. De vraag is: hoe kunnen wij eraan verdienen? Dan kun je beter stoppen met hulp geven."

## Het corruptie-dilemma

Op de vraag hoe om te gaan met corruptie in hulpverlening: "Als de helft van de hulp bij de verkeerde mensen terechtkomt, wat doe je dan? Mijn antwoord was: dan moet je verdubbelen." 

Pronk stelt dat je conflicten niet alleen met humanitaire hulp kunt aanpakken. Je moet ook de oorzaken van ongelijkheid en geweld aanpakken. Alleen noodhulp geven zonder de conflictpartijen aan te spreken op hun acties, werkt niet.