# Ik weiger cynisch te worden

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/interviews/dutch/ik-weiger-cynisch-te-worden.html

Interview met voormalig politicus en VN-diplomaat Jan Pronk (85) in Volzin, februari 2026.

## De internationale rechtsorde onder druk

Pronk stelt dat Amerika niet alleen de internationale rechtsorde schendt, maar deze doelbewust ontmantelt en de instituties die erop toezien demontageert. Anders dan in het verleden geeft Trump geen rechtvaardiging meer voor dit optreden – hij verklaart simpelweg dat Amerika landen zal 'runnen'.

Hoewel Pronk Trump omschrijft als een gevaarlijke, onberekenbare en liegende narcistische psychopaat, waarschuwt hij ervoor alleen op hem te richten. Hij benadrukt dat ook andere landen, zoals Israël met zijn bezetting van de Westoever en Gaza, het internationale recht schenden onder ogen van de wereldgemeenschap.

## In de spiegel kijken

Het Westen heeft volgens Pronk een blinde vlek voor zijn eigen rol in het ontstaan van deze crises. Europa en Amerika weigeren ernstig naar voorstellen van China, Rusland en Arabische landen te luisteren over hervorming van de internationale rechtsorde. Deze arrogantie en hoogmoed zorgen ervoor dat conflicten escaleren.

Pronk benadrukt dat we niet machteloos zijn: "Als we willen kunnen we allerlei kleine en grote de-escalerende stappen zetten."

## Vijf kernwaarden voor een nieuwe rechtsorde

Pronk definieert vijf ononderhandelbare kernwaarden voor een werkende internationale rechtsorde:

1. **Wereldwijd afspraken** – overeenkomsten waar iedereen aan meedoet
2. **Nationale soevereiniteit** – geen land mag een ander land aanvallen
3. **Mensenrechten** – focus op individuele mensen, niet op regimes
4. **Machtsdeling** – ook de machtigste mag zijn macht niet gebruiken om anderen te kleineren
5. **Conflictoplossing via overleg** – diplomatie in plaats van geweld

Alle andere aspecten van de internationale rechtsorde zijn volgens Pronk onderhandelbaar en kunnen hervormd worden.

## Mogelijke hervormingen

Pronk stelt creatieve alternatieven voor:

- De Veiligheidsraad totaal hervormen
- Het vetorecht aanpassen of alleen toepassen bij bedreigde nationale veiligheid
- Een groep permanente leden zonder vetorecht toevoegen aan de Veiligheidsraad
- Vroegtijdig interveniëren voordat conflicten escaleren, via economische, politieke, culturele en diplomatieke middelen in plaats van militaire tussenkomst

Pronk weigert cynisch te worden ondanks decennia van ervaring in diplomatie en vredeswerk. Hij gelooft dat hoop en actie nodig zijn om de internationale rechtsorde overeind te houden en te hervormen.