# Is er hoop voor Darfur?

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/interviews/dutch/is-er-hoop-voor-darfur.html

Interview met Jan Pronk, uitgezonden VN-gezant voor Darfur, gepubliceerd in Kinderen Eerst (UNICEF, Voorjaar 2007).

## Achtergrond

Jan Pronk diende als Speciaal VN-gezant voor de Sudanese regio Darfur. De Sudanese regering stuurde hem het land uit nadat hij op zijn weblog kritiek had geuit op het moreel van regeringstroepen en hun militaire verliezen. Pronk stelt dat dit een voorwendsel was voor fundamentele meningsverschillen over verdrageschendingen.

## Pronks visie: somber

Pronk typeert de situatie in Darfur als somber. De regering ondertekende een akkoord met slechts één rebellenbeweging, maar schond dit in de eerste week al systematisch. Regeringstroepen voerden daarna aanvallen uit, waarbij ze het 'vuile werk' - mensen verjagen, verkrachten en vermoorden - door milities laten uitvoeren.

## Situatie van kinderen

Ongeveer 1,8 miljoen kinderen leven in Darfur, waarvan de meerderheid in vluchtelingenkampen. Hun dagelijks leven kenmerkt zich door:

- Geen schoolgang voor de meeste kinderen
- Eenzijdige voeding, hoewel voedselvoorziening via hulporganisaties is verbeterd
- Verlaten of bezette dorpen en landerijen, waardoor lokale voedselproductie onmogelijk is
- Gering perspectief voor de toekomst

De gezondheidsvoorzieningen in kampen zijn relatief goed dankzij ngo's, wat ondervoeding en kindersterfte aanzienlijk heeft verminderd. Dit is echter afhankelijk van voortdurende externe hulp.

## De vluchtelingenkampen

De kampen hebben de grootte van steden als Gouda of Leiden. Omstandigheden:

- Hutjes van takken en bladeren, onvoldoende bescherming tegen weer
- Maandelijkse voedselverstrekking (meel, olie, zout) is onvoldoende voor hele gezinnen
- Geen onderwijsfaciliteiten; onderwijzers geven incidenteel les zonder materiaal
- Kinderen brengen veel tijd door zonder activiteiten
- Gezinsstructuur verstoord: vaders zijn afwezig (vechten tegen regering of zijn gewond/invalide)
- Dagelijks ritueel: waterputten opzoeken
- Langzaam ontstaan markten, wat de kampen meer stadse kenmerken geeft
- Kampen zijn veiliger dan dorpen, die regelmatig worden aangevallen door gemilitariseerde groepen (soms 500-1000 man sterke) te paard of op kamelen

## Veiligheid in de kampen

Ondanks fysieke veiligheid ontstaan problemen:

- Criminaliteit door werkloosheid en ledigheid
- Stammentegenstellingen blijven bestaan en beïnvloeden jongerenbendes
- Aanvallen tussen kampen (bijvoorbeeld om kamelen te stelen) met risico op verkrachtingen en moorden
- Politie van Sudaanse regering geniet geen vertrouwen
- Vredestroepen van de Afrikaanse Unie slagen niet in politiewerk

## Toenemende politisering

Naarmate conflict langer duurt, raken verhoudingen sterker gepolitiseerd, ook in kampen. Medewerkers van liefdadigheidsorganisaties worden aangevallen wegens stamtoebehorelijkheid of verdenking van regeringsbanden. Geruchten (bijvoorbeeld over vergiftigd water) kunnen tot lynchpartijen leiden. Herstel van rust vereist intensief contact met lokale oudsten en vereist vertrouwen, lokale kennis en taalbeheersing. VN-organisaties worstelen met wantrouwen, omdat zij als regeringsgezind worden verdacht.

## Wat moet er gebeuren

Pronk benadrukt:

- Aanzienlijke politieke druk op de regering in Khartoum, uitgeoefend via EU en VN (niet unilateraal door Nederland)
- Deelname aan VN-vredestroepen indien deze worden ingezet
- Voortgezette humanitaire steun