# Late Provo's. De verzoening tussen Dries van Agt en Jan Pronk

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/interviews/dutch/late-provos-de-verzoening-tussen-dries-van-agt-en-jan-pronk.html

*door Frénk van der Linden en Pieter Webeling*  
*De Nieuwe Revu, 4 april 2007 (nr. 140, blz. 24-29)*  
*Fotografie: Clemens Rikken*

## Terugblik op het kabinet-Den Uyl

Dertig jaar na het einde van het kabinet-Den Uyl ontmoeten oud-premier Dries van Agt (CDA, destijds KVP) en Jan Pronk (PvdA) elkaar voor een interview. Tijdens hun diner stellen ze vast dat zij - ondanks hun tegenstellingen van toen - nu samen veel meer hadden kunnen bereiken. Van Agt geeft toe: "Ik ben tekort geschoten." Pronk erkent: "Wij hebben onze ambities als links niet waargemaakt."

## De conflicten in het kabinet

In het kabinet-Den Uyl zaten Van Agt als minister van Justitie en Pronk als minister van Ontwikkelingssamenwerking elkaar regelmatig tegen te werken. De PvdA-scherpslijper Pronk was fel aanhanger van Keerpunt '72, het linkse verkiezingsprogramma, dat Van Agt en andere confessionelen met ironie gadesloegen.

De belangrijkste conflictpunten betroffen het tempo van veranderingen. Joop den Uyl wilde het land "flink op de schop nemen" en nastreefde spreiding van kennis, macht en inkomen. De scherpste botsing vond plaats tijdens het debat over grondpolitiek, waar Van Agt zich volgens Pronk onwrikbaar verzette en uiteindelijk door langdurig zwijgen de discussie won.

## Achtergronden van de conflicten

Van Agt verklaart nu dat hij zich onder druk voelde gezet. Als "slechts jurist" voelde hij zich Joops minderwaardige en compenseerde dit door psychologische middelen en obstinatie. Hij geeft toe wrok te hebben gevoeld omdat de PvdA in het kabinet dominant was met de premier, de minister van Buitenlandse Zaken én de minister van Financieën. Achteraf vraagt hij zich af: "Was deze koppigheid wel zo wijs?"

Pronk erkent dat hij als jongste (33 jaar oud) met "rooie oortjes" luisterde naar ervaren collega's. Hij wist dat zijn constant raadplegen van het rode boekje Van Agt irriteerde.

## Sfeer in het kabinet

Het kabinet-Den Uyl bestond uit bourgondiërs waar rijkelijk drank vloeide. Verschillende ministers hadden verkeersonevallen na het drinken. Aanvankelijk werd er zelfs tijdens ministerraadvergaderingen gedronken.

## Erfenis en gevolgen

Pronk stelt vast dat de linkse ambities niet zijn waargemaakt. De PvdA hoopte op erosie van confessionele partijen, maar in 1976 werd juist het CDA geformeerd. Alle hervormingsvoorstellen werden daarna "stelselmatig geërodeerd."

De legendarische reputatie van het kabinet-Den Uyl dankt vooral aan culturele erfenis. Politici stonden dichter bij de samenleving en voerden conflicten publiekelijk uit als "straatvechters" - een breuk met vorige kabinetten.