# Nederland kan geen monocultureel eilandje blijven

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/interviews/dutch/nederland-kan-geen-monocultureel-eilandje-blijven.html

Interview met Jan Pronk in Zaman Vandaag, 18 juni 2013, naar aanleiding van zijn uittreden uit de PvdA.

## Pronks visie op diversiteit

Jan Pronk benadrukt dat Nederland moet leven met diversiteit. Hij stelt dat het niet mogelijk is dat "Nederland een soort monocultureel eilandje blijft" in een "multiculturele wereld". Volgens hem is diversiteit een verrijking die de samenleving "dynamiseert en vitaliseert". De oud-minister gelooft niet in het opleggen van normen en waarden, maar vindt juist dat "allerlei verschillende opvattingen en ideeën naast elkaar" moeten bestaan en "elkaar voortdurend bevruchten".

## Reacties op Pronks vertrek uit de PvdA

De afscheiding leidde tot gemengde reacties. PvdA-voorzitter Hans Spekman noemde Pronk een "icoon" waarop hij "altijd heel trots" was. Partijleider Diederik Samsom verklaarde "een groot bewonderaar" van hem te zijn, en vicepremier Lodewijk Asscher sprak lovend over zijn reputatie.

Niet iedereen reageerde positief. Toon Geenen, voorzitter van de Jonge Socialisten, twitterde "Zo blij dat Pronk is opgestapt" met de hashtags 'opgeruimd' en 'netjes'. Pronk nam dit niet kwalijk.

## Redenen voor het vertrek

Pronk voelde zich niet langer thuis in de PvdA omdat de partij volgens hem de basiswaarden van de sociaaldemocratie heeft verloochend. De kern van sociaaldemocratie is het solidariteitsbeginsel, dat volgens hem "terzijde is geschoven".

De oud-minister wijt dit aan angst binnen de partij om kiezers te verliezen. Verder stelt hij dat de PvdA is vervreemd van de samenleving, vooral op het terrein van ontwikkelingssamenwerking en vreemdelingenbeleid. Hij kritiseert ook dat het intern partijdebat "een vraag en antwoordritueel" is geworden waar "tegenspraak niet meer wordt aangemoedigd, maar gefnuikt".

## Gevoelens na vertrek

Pronk voelt zich tegelijk "ontheemd" (omdat de PvdA bijna vijftig jaar zijn partij was) en "onthecht" (na lang nadenken). Tegelijkertijd voelt hij dat "een last van mijn schouders is gevallen" omdat de afstand tussen sociaaldemocratische kernwaarden en het PvdA-beleid groot was.

## Toekomst politieke positie

Pronk overweegt niet lid te worden van een ander partij. Hij blijft sociaaldemocraat, maar ziet geen partij in Nederland die echt sociaaldemocratisch is. Hij waardeert de SP en GroenLinks, maar beide voldoen niet aan zijn criteria: de SP is te nationaal en onvoldoende internationalistisch gericht, terwijl GroenLinks het sociale element secondair behandelt.

## Pronks hoop voor de PvdA

Pronk hoopt dat de PvdA "weer een partij wordt die geen onderscheid maakt tussen verschillende categorieën mensen". Hij betreurt dat de partij zich primair op de middenklasse richt, terwijl zij oorspronkelijk een beweging voor arbeiders uit de onderklasse was. Een nieuwe onderklasse is ontstaan die de PvdA uit het oog is verloren.

Met realisme erkent Pronk echter dat deze verandering niet zal gebeuren. De partij wordt bestuurd door een "meritocratie" van bestuurders die het goed hebben en onderling contact onderhouden, waardoor zij het zicht op anderen zijn kwijtgeraakt.