# Rutte mist internationaal de boot

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/interviews/dutch/rutte-mist-internationaal-de-boot.html

Interview met Jan Pronk (80) in HP/De Tijd, 25 mei 2020. Pronk was zestien jaar lang minister namens de PvdA, voornamelijk voor Ontwikkelingssamenwerking, en buitengewoon hoogleraar internationale samenwerking. Drie jaar voor dit interview kreeg hij een ernstig hartinfarct.

## Gezondheid en levensveranderingen

Pronk voelt zich behoorlijk hersteld, maar heeft dertig procent van zijn hartcapaciteit verloren. Hij kan niet meer vliegen en is gestopt met colleges geven. Deze beperkingen betekenen het einde van zijn wereldwijde reizen, wat zijn leven en werk vormde.

De coronapandemie heeft hem paradoxaal geholpen: de wereld heeft zich aan zijn beperkingen aangepast. Online communicatie was al nodig en zal waarschijnlijk toenemen na corona.

## Terugblik op gemiste kansen

Pronk vergelijkt de huidige crisis met de wereldconferentie over milieu en ontwikkeling in Rio de Janeiro in 1992. Na het einde van de Koude Oorlog leek alles mogelijk, maar veel afspraken werden niet geïmplementeerd.

Het wereldklimaatverdrag van Rio was bindend, maar werd uiteindelijk niet uitgevoerd. Later in Parijs werd het een niet-bindende overeenkomst. Deze gemiste kansen hebben consequenties: nieuwe virussen ontstaan door globaliseerde wereldmarkten en gebrekkige internationale samenwerking.

## Pessimisme en hoop

Pronk is pessimistisch over de huidige aanpak van wereldproblemen in tijden van "America First" en "China First". Instituties, verdragen en internationaal recht zijn ontmanteld sinds het begin van de 21e eeuw. In plaats van gezamenlijke aanpak worden problemen over grenzen geschoven.

Toch gelooft hij nog dat het anders kan, maar dan zijn nodig: ander beleid, ander gedrag en andere instituties.

## Crises brengen geen structurele verandering

Velen hopen dat corona alles verandert, maar Pronk is sceptisch. De financiële crisis van 2008-2009 leidde tot weinig beleidsmatige lessen. Speculatie over hoe het hierna wordt, is niet relevant.

Pronk stelt voor om duidelijke bindende afspraken en restricties vast te stellen met concrete beleidsdoelen en instrumenten. Zonder deze structuur zullen goede bedoelingen opnieuw wegzakken. Dit vereist echter gezamenlijke waarden, die hij nog steeds niet ziet ontstaan.