# Vredesactivist Jan Pronk: 'Trumps vrede is niet mijn vrede'

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/interviews/dutch/vredesactivist-jan-pronk-trumps-vrede-is-niet-mijn-vrede.html

Bron: Trouw, 12 maart 2025

## Over Jan Pronk

Jan Pronk (84) is oud-minister, oud-diplomaat en vredesactivist. Hij was in vier kabinetten minister – eerst van Ontwikkelingssamenwerking en later van Ruimtelijke Ordening – en werkte als diplomaat bij de Verenigde Naties. Hij was lange tijd bijzonder hoogleraar theorie en praktijk van internationale samenwerking. Pronk heeft zich ruim een halve eeuw ingespannen voor vrede en dialoog als middel ter conflictoplossing.

## Kritiek op Trumps vredesbeleid

Pronk uit groot wantrouwen in de strategie van president Trump. Hij stelt dat Trumps definitie van vrede neerkomt op overgave: "Zijn definitie van vrede is: geef je over." Pronk ziet Trumps aanpak als koloniaal-imperialistisch, onder meer in zijn houding tegenover Oekraïne en diens grondstoffen.

Hoewel Pronk erkent dat het einde van geweld positief is, waarschuwt hij dat Oekraïne door Trump wordt gechanteerd – met plotselinge terugtrekking van militaire steun en inlichtingen. Het vooruitzicht voor Oekraïne als natiestaat is volgens hem somber onder Trumps beleid.

## Pronks visie op echte vrede

Pronks ideaal van vrede is: "Het ideale eindpunt is dat iedere reden voor een conflict of escalatie totaal afwezig is." Dit bereikt men door naar dat eindpunt toe te werken. Een redelijke wapenstilstand in Oekraïne is een stap vooruit, maar mag niet betekenen dat twee grootmachten de wereld verdelen en Oekraïne daarin wordt opgenomen.

## Het belang van onderhandelingen

Pronk pleit voor Europese initiatieven tot onderhandelingen. Hij stelt dat het Westen deze processen niet aan Amerika mag overlaten en benadrukt dat dialoog met onbetrouwbare partners mogelijk is: "Je kunt een dialoog aangaan met iemand die je niet vertrouwt."

## Europese defensie en vredesplannen

Pronk is bezorgd over de wapenwedloop in Europa, maar wijst erop dat alleen wapens niet genoeg zijn. Hij benadrukt drie noodzakelijke punten: Oekraïne blijven helpen, Europese eenheid bereiken en investeren in veiligheid. Bovendien moeten er vredesplannen komen. Pronk betreurt dat Europese coalitiepartijen defensieplannen tegenstrijden vanuit economische eigenbelang.

## Kritiek op het Westen

Pronk erkent dat het Westen veel fouten heeft gemaakt: arrogantie na de Koude Oorlog, de inval in Irak zonder mandaat, bombardementen op Kadafi's regime. Dit heeft internationale geloofwaardigheid ernstig geschaad. Landen in Afrika, Azië, het Midden-Oosten en Latijns-Amerika stellen terecht: "Waarom maken jullie je wel druk om Rusland maar niet om wat Israël doet?"

## Pessimisme over de toekomst

Pronk is pessimistisch, onder meer vanwege kernbewapening. Meer landen dan ooit hebben kernwapens en technologische vooruitgang maakt dit arsenaal gevaarlijker.