# Wie vecht er nog voor mensen buiten Nederland?

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/interviews/dutch/wie-vecht-er-nog-voor-mensen-buiten-nederland.html

Interview met oud-minister Jan Pronk in Lava (16 mei 2020) over de staat van ontwikkelingshulp en de rol van sociaaldemocratie.

## Context: Bezuinigingen en PvdA-vertrek

In kabinet Rutte II werden aanzienlijke bezuinigingen doorgevoerd op ontwikkelingshulp. Dit was voor Jan Pronk aanleiding zijn PvdA-lidmaatschap op te zeggen. Hoewel PvdA-stemmers kritiek hadden op het kabinet, richtte deze zich vooral op binnenlandse kwesties zoals bezuinigingen op sociale werkplaatsen en zorg, niet zozeer op de afname van internationale solidariteit.

## Sociaaldemocratische waarden onder druk

Pronk verwijst naar zijn leermeester Jan Tinbergen, die vreesde dat de sociaaldemocratie een nationale beweging zou worden. Pronk bevestigt dat deze vrees werkelijkheid is geworden. Hij ziet dit als een wezenlijke verloochening van kernwaarden van de sociaaldemocratie, die altijd een wereldwijde beweging is geweest gericht op mensenrechten en armoedebestrijding. Dit geldt niet alleen voor de PvdA, maar ook voor sociaaldemocraten binnen de Europese Unie.

## Beleid in de Europese Unie

Hoewel Pronk voorstander is van de Europese Unie en het belang ervan erkent, constateert hij dat het EU-beleid steeds conservatiever, rechtser en neoliberaler is geworden. Sociaaldemocraten hebben onvoldoende tegenwicht geboden. Pronk pleit voor grondige hervorming van het beleid, niet voor verlating van de unie.

## Draagvlak creëren voor solidariteit

De afname van ontwikkelingshulp (waaronder loslating van de 0,7%-norm van het bruto binnenlands product) wordt vaak verklaard door gebrek aan draagvlak. Pronk betoogt dat goede politici draagvlak creëren door leiding te geven en een visie neer te zetten. Hij stelt dat veel meer draagvlak voor internationale solidariteit bestaat dan politici veronderstellen; mensen zijn verstandiger en solidairder dan erkend wordt.

## Vluchtelingenkwestie

In discussies over vluchtelingen stelt Pronk dat het argument van "opvang in de regio" niet opgaat: 90% van de vluchtelingen wordt al in nabijgelegen regio's opgevangen. Afrika neemt veel meer vluchtelingen op in verhouding tot welvaart dan westerse landen.

Pronk kritiseert vooral de Europese hypocrisie: terwijl de EU één unie zou moeten zijn op basis van solidariteit, weigeren noordelijke lidstaten vluchtelingen over Europa te verspreiden, en weigerden Nederlands politici zich aan te sluiten bij Franse en Duitse opvanginitiatieven. Pronk hoort geen sociaaldemocraten tegen dit beleid protesteren.

## Zelfzucht en kortzichtigheid

Pronk concludeert dat eigenbelang zeer kortzichtig wordt gedefinieerd. Landen zoals Griekenland en Italië, die geografisch grote aantallen vluchtelingen opvangen, krijgen onvoldoende steun van andere Europese landen.