# Il y aura d'autres conflits en Afrique

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/interviews/english-and-other-languages/il-y-aura-dautres-conflits-en-afrique.html

Interview met Jan Pronk, voormalig speciale vertegenwoordiger van Kofi Annan in Soedan (2004-2006), gepubliceerd in Le Temps op 17 maart 2008.

## Interview setting

Het interview vindt plaats tijdens lunch in restaurant Saint-Germain in Genève, waar Pronk aanwezig is voor het Film Festival and International Forum on Human Rights (FIFDH). Pronk werkte eerder in Genève als adjunct-secretaris-generaal van de VN-conferentie over handel en ontwikkeling (UNCTAD) tussen 1980 en 1986, waar hij ook Kofi Annan leerde kennen via hun kinderen op dezelfde internationale school.

## Pronks achtergrond en persoonlijkheid

Pronk is een Nederlandse diplomat van grote beschaafdheid. Hij spreekt Nederlands en Frans vloeiend, hoewel hij voor dit interview Engels prefereert. Hij stopte in 1979 met roken en hield op 7 mei 1984 met het drinken van alcohol. Hij beschouwt zichzelf als een besluitnemer maar weigert eenvoudige keuzes te maken, zoals het selecteren van menu's, omdat hij deze onbelangrijk vindt.

## De situatie in Darfur

Pronk beantwoordt vragen over het conflict in Darfur, dat meer dan vijf jaar eerder was begonnen in het westen van Soedan.

### Internationale verantwoordelijkheid

De impasse in Darfur is volgens Pronk het gevolg van:
- **Internationale nalatigheid**: de internationale gemeenschap reageerde te laat
- **Onvoldoende lering uit de jaren 1990**: crises in Liberia, Somalië en Rwanda werden onvoldoende geanalyseerd (Pronk was zelf aanwezig tijdens de Rwandese genocide als Nederlandse minister voor Ontwikkelingssamenwerking)
- **Zwakke VN**: de organisatie is niet sterk genoeg; lidstaten volgen hun eigen belangen

### Amerikaanse ambivalentie

De Verenigde Staten beschuldigen Soedan van genocide maar werken tegelijkertijd met het regime samen in hun wereldwijde oorlog tegen terrorisme.

## De VN/AU vredesmacht

De hybride vredesmacht (VN/Afrikaanse Unie) was in de zomer 2007 goedgekeurd, maar deployment verloopt traag:
- Verwacht: 26.000 soldaten
- Aanwezig: slechts 9.000

Pronk stelt dat het moeilijk is zoveel soldaten te vinden, maar dat snelle actie essentieel is wanneer een vredesmacht wordt ingezet in een land dat nog actieve gevechten kent.

### Belemmeringen door Khartoum

De regering van Soedan vertraagt opzettelijk het proces door:
- Visumeisen voor niet-Afrikaanse soldaten

Pronk betoogt dat de internationale gemeenschap niet mee moet spelen met Soedanese obstakels. Met **sterkere druk op de regering** en eventueel **bevriezen van buitenlandse tegoeden** van Soedanese leiders kunnen obstakels worden overwonnen.

## Vredesonderhandelingen

Pronk is duidelijk over voorwaarden voor succesvolle vredesgesprekken die in Genève hervatten:
- Succesvol alleen als **iedereen aanwezig is**, inclusief Abdul Wahid, oprichter van het Sudan Liberation Movement (SLM), de voornaamste rebellenbeweging in Darfur
- Zonder volledige deelname: geen vooruitgang

## Pronks expulsie in 2006

In oktober 2006 werd Pronk verklaard tot persona non grata en kreeg drie dagen de tijd om Soedan te verlaten. Dit gebeurde nadat hij heftig protesteerde tegen Khartoums opzettelijke escalatie, ondanks een vredesakkoord in Abuja (Nigeria) in de lente en bereidheid van rebellen tot kalmering.

Pronk geeft toe dit als een **fout** te beschouwen: "Als diplomaat had ik de controle niet moeten verliezen. Ik gaf de Soedanese regering de gelegenheid om van mij af te komen."

Hij verdedigt zich echter: diplomaten moeten niet alleen diplomatieke taal hanteren, maar ook "duidelijk tot het publiek spreken. Dat is ook een taak van de VN."