# Jan Pronk: een buikspreker uit een andere beschaving

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/interviews/english-and-other-languages/jan-pronk-a-ventriloquist-from-another-civilization.html

Interview met Koert Lindijer in The Africanists, 25 oktober 2025

## Achtergrond Jan Pronk

Jan Pronk, geboren in 1940, is een Nederlandse politicus en diplomaat die zijn leven wijdde aan hulp aan kwetsbaren. Met zijn morele betrokkenheid lijkt hij als een buikspreker uit een ander beschavingstype. Hij was in de jaren 70, 80 en 90 Nederlands minister voor Ontwikkelingssamenwerking en later vanaf 2004 VN-gezant voor Soedan. Hij reisde uitgebreid door de Hoorn van Afrika om noodhulp te bieden en naar vrede te streven.

## De hedendaagse geopolitieke situatie

Pronk stelt dat zijn idealistische aanpak sterk contrasteert met het huidige politieke klimaat, waarin eigenbelang de plaats van wereldwijd engagement heeft ingenomen. Hij wijst op voorbeelden als de meer dan vijfhonderd dagen durende beleg en hongersnood in El Fashar in Soedan, waar nauwelijks internationale verontwaardiging is ontstaan.

De VN is zwak geworden omdat de drie grote wereldmachten strijden om invloedssferen, aldus Pronk. In de jaren 1990 was er nog eenheid in de Veiligheidsraad, maar nu hebben enkele grote mogendheden belang bij voortzetting van oorlogen. Ook zijn nieuwe factoren ontstaan: islamistisch extremisme en de invloed van Big Tech, Big Finance en Big Pharma.

## Afrika en westerse politiek

In zijn boek "Scheuren rond de Hoorn van Afrika" (september 2025, Walburg Pers) bekritiseert Pronk de leiders uit die periode. Hij stelt vast dat het Westen zich arrogant gedraagt en Afrika opnieuw als kolonie beschouwt. De westerse rol wordt overgenomen door Rusland en China.

De Europese linkerzijde is volgens Pronk te zeer met zichzelf bezig en richt zich vooral op immigratie en discriminatie in plaats van solidariteit met landen buiten Europa. Dit is een verschuiving ten opzichte van de jaren 1970, toen de linkerzijde veel meer aandacht voor het Globale Zuiden had.

## Beleidskritiek

Pronks programma omvat onder meer afschaffing van wit suprematisme, lagere broeikasgasuitstoot, minder concurrentie om grondstoffen, minder materiële economische groei en minder barrières voor vluchtelingen. Hoewel dit in Nederlandse politiek geen kans van slagen heeft, wil hij doorgaan met dit pleidooi.

Pronk reageerde recent fel op het in oktober aangekondigde akkoord tussen Nederland en Oeganda voor migratie. Hij stelt vast dat Afrikaanse belangen consistent ondergeschikt worden gemaakt aan Europese agenda's.