# Leaders in Africa disappointed me

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/interviews/english-and-other-languages/leaders-in-africa-disappointed-me.html

## Over het interview

In juli 2018 sprak The Africanists met Johannes Pieter Pronk over zijn memoires. Na een hartaanval voelt de voormalige Nederlands ontwikkelings­minister (geboren 1940) zich bezig met een bonus­periode van zijn leven. Zijn eerste memoire-deel heet "Battle of the Great Lakes" en concentreert zich op de crises in Rwanda en de Democratische Republiek Congo in de jaren negentig.

## Pronks karakter en werkwijze

Pronk kwam tijdens werkbezoeken altijd tegemoetkomend over naar journalisten, maar bleek een intellectueel mens zonder veel emotie. Een zeldzame blik in zijn binnenwereld: tijdens een noodlanding in Noord-Kenia zuchtte hij "Life is certainly worth living", maar minuten later was hij alweer afstandelijk gericht op zijn parlementsdebattes in Nederland.

## Van minister naar VN-vertegenwoordiger

Na zijn ministerschap werd Pronk in 2004 aangesteld als VN Speciaal Vertegenwoordiger in Sudan onder President Omar al-Bashir, die met hulp van de Janjaweed-militie een opstand in Darfur onderdrukte.

## Kritiek op huidige politiek

Pronk betreurt de huidige beleidskoers waar het Westen nu Bashir steunt en de Janjaweed helpt als "grenswachten". Dit noemt hij geen cynisme maar "calculated self-interest" – puur op zelfbescherming gerichte politiek ("America first, Europe first, Netherlands first"). Hij vergelijkt dit met de Europese aanpak van Griekenland.

## Afrika en ontwikkelingshulp

Macro-economische groei in Afrika komt vooral de elite en bovenste middenklasse ten goede, niet degenen onderaan. Dit omdat westerse hulp, handel en ontwikkelings­geld zich op dezelfde markten focussen. Dit leidt tot toenemend conflict en onderdrukking onder de armere bevolking.

## Teleurstelling in Afrikaanse leiders

Pronk werkte nauw samen met jonge leiders die in de jaren tachtig en negentig aan de macht kwamen: Yoweri Museveni (Oeganda), Meles Zenawi (Ethiopië) en Paul Kagame (Rwanda). Hoewel hij meer respect en invloed in Afrika verwierf dan voorgangers en opvolgers, voelden zijn idealen uiteindelijk teleurstelling. Vooral Kagame bedroeg hem – onder meer door in 1996 te ontkennen dat Rwandese soldaten in Congo waren, ondanks journalistieke bewijzen.

## Rwanda-genocide

De Rwandese genocide van 1994, waarbij meer dan een miljoen mensen werden afgeslacht, vormt het hoogtepunt van Pronks carrière en het brandpunt van zijn eerste memoire-deel. Hij was een van de eerste Europese ministers in Rwanda en bouwde een nauwe relatie op met Kagame, leider van de opstandelingen en later president.