# We need a countervailing power in the system

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/interviews/english-and-other-languages/we-need-a-countervailing-power-in-the-system.html

Interview met Jan Pronk in Lider Magazine (Kroatië), januari 2013

## Over Jan Pronk

Professor Jan Pronk (geboren 1940) is een vooraanstaande Nederlandse politicus en diplomaat. Hij diende drie termijnen (tussen 1973 en 2002) als Minister voor Ontwikkelingssamenwerking en één termijn als Minister van Huisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu. Hij was twee keer Plaatsvervangend Gouverneur van de Wereldbank, en diende ook als Assistent-Secretaris-Generaal van UNCTAD en als Assistent UN Secretaris-Generaal. Tussen 2004 en 2006 was hij VN-Speciale Vertegenwoordiger voor Sudan. In 2007 stelde hij zich kandidaat voor het voorzitterschap van de Nederlandse Arbeiderspartij. Hij is hoogleraar Theorie en Praktijk van Internationale Ontwikkeling aan het International Institute of Social Studies in Den Haag.

## Hervorming van mondiale besluitvormingsinstellingen

Op de vraag naar hervorming van mondiale governance-structuren antwoordt Pronk dat het onzeker is of BRICS-landen en economische mogendheden van de Niet-Gebonden Beweging zich richten op het mondiale algemeen belang of slechts hun aandeel willen vergroten.

Pronk betoogt dat internationale besluitvormingsstructuren moeten worden gebaseerd op internationaal recht in plaats van op machtsverhoudingen. Het VN-systeem, hoewel imperfect, biedt een waardegericht kader dat door machtige landen, financiële instellingen en grote bedrijven wordt ondermijnd.

De oplossing is het creëren van een "tegengestelde macht in het systeem" - een wereldwijd publiek gezag dat representatief is voor alle landen en volkeren, als tegenwicht tegen bestaande machtsverhoudingen.

Pronk pleit voor nieuwe conferenties naar het voorbeeld van San Francisco en Bretton Woods, niet om van voren af aan te beginnen, maar om structuren grondig heruit te denken. De basiswaarden, vastgelegd in het VN-Handvest, hoeven niet opnieuw te worden onderhandeld. Het systeem staat al toe voor graduele ontwikkeling van afgesproken waarden, zoals blijkt uit concepten als VN-Ontwikkeling, Veiligheid, Responsibility to Protect en Duurzaamheid.

## Sociaaldemocratische partijen en militarisme

Op de vraag naar de reoriëntatie van Europese sociaaldemocratische allianties weg van de militair-industriële complex wijst Pronk op twee kernproblemen:

Het grootste probleem is volgens Pronk dat vrijwel alle Europese sociaaldemocratische partijen nationalistisch zijn geworden. Sociaaldemocratische ideologie was vanaf het begin gericht op het welzijn van alle mensen wereldwijd. Historische sociaaldemocratische partijen focussten op arbeiders in zowel hun eigen als andere landen. Dit gedachtegoed verdween na de Tweede Wereldoorlog.

Tweede punt: de arbeidsklasse in ontwikkelde landen is gedeeltelijk tot lagere middenklasse geworden en voelt meer te verliezen dan te winnen. Dit maakt Europese sociaaldemocratische partijen conservatiever - gericht op het behouden van verworvenheden in plaats van vooruitgang.

Pronk stelt voor dat Europese sociaaldemocratische partijen zich opnieuw moeten organiseren als tegenwicht tegen nationale belangen, en zich opnieuw moeten verbinden met de mondiale arbeidersbeweging en uitgezondenen.