# Leiderschap na 11 September

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/speeches/dutch/leiderschap-na-11-september.html

Burgemeesterlezing, Den Haag, 12 September 2002

## Inleiding: Wijsheid, moed en vrees

De Amerikaanse journaliste Lois Ramondo beschrijft in haar verslag van een reis door Afghanistan hoe zij werd geinspireerd door zes eenvoudige woorden die zij van een vriend kreeg: "Wees verstandig. Wees dapper. Wees bevreesd". Deze woorden gebruikte zij samen met haar Afghaanse metgezel om elkaar moed in te spreken tijdens hun reis door Noord-Afghanistan.

Deze woorden fungeren als devies om een bedreiging het hoofd te bieden: met wijsheid, moed en vrees tegelijkertijd. Deze drie elementen houden elkaar in evenwicht en bepalen of men een dreiging kan afwenden, een conflict beheersen en een crisis kan doorstaan. Zij vormen de noodzakelijke ingrediënten van leiderschap in crisissituaties.

## Leiderschap en maatschappelijke context

Volgens historicus Henk te Velde, die het boek "Stijlen van leiderschap" publiceerde, biedt iedere tijd door de politieke constellatie en maatschappelijke achtergrond een bepaalde ruimte aan politiek leiderschap, maar geen onbeperkte vrijheid.

Succesvolle leiders zijn diegenen die als politieke persoonlijkheid die mogelijkheden weten uit te buiten en hun stempel zetten op de politiek. Met andere woorden: een succesvol leider ontstijgt de maatschappelijke achtergrond en zet de politieke constellatie naar zijn hand.