# Weblog nr 19

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/weblog/english/april-2006/weblog-nr-19april-18-2006.html

## Situatie in Tsjaad escaleert

De situatie in Tsjaad wordt uit de hand gelopen. Begin april lanceerde het Tsjadische leger een offensief tegen rebellen in het oosten van het land, maar dit mislukte. De rebellen versloegen het leger en voerden een tegenoffensief uit dat hen tot de rand van de hoofdstad N'Djamena bracht. Deze rebellen hebben contacten in West-Darfoer (Sudan).

## Grensoverschrijdende steun

De grens tussen Tsjaad en Sudan is lang en niet onder controle. Rebellen in Darfoer ontvangen steun uit Tsjaad in de vorm van wapens en strijders. Zowel de Tsjadische als de Soedanese regering beschuldigen elkaar van directe steun aan rebellen, maar beide beschuldigingen kunnen niet met bewijs worden onderbouwd.

## Wortels van het conflict

Ondanks externe steun zijn de oorzaken van de conflicten vooral binnenlands. Rebellenbewegingen bestaan in Tsjaad al jaren. Het huidige Tsjadische leiderschap kwam ongeveer vijftien jaar geleden aan de macht via een militaire coup vanuit Sudan. De conflicten zijn deels tribaal (de Zaghawa, die zowel in Tsjaad als Darfoer leven, speelden een belangrijke rol), deels regionaal, deels economisch en deels politiek.

## Macht en erosie van gezag

Elke regering die macht grijpt en een poosje behoudt, zal tegenstand ondervinden. De autoriteit erodeert na verloop van tijd, de machtsbasis verzwakt en de steunersgroep krimpt. Dit zorgt voor kwetsbaarheid voor aanvallen.

## Grondwetswijzigingen en derde ambtstermijn

President Deby van Tsjaad probeert, net als President Obasanjo van Nigeria en President Museveni van Oeganda, zijn grondwet aan te passen om een derde ambtstermijn mogelijk te maken. Verkiezingen zijn volgende maand gepland.

## Rebellengroepen in Tsjaad

Verschillende rebellenbewegingen zijn actief met uiteenlopende belangen en stamachtergronden:

- Front Uni pour le Changement et la Democratie (FUC), geleid door Mahamat Nour Abdelkrim (Tama)
- Rassemblement des Forces Democratiques (RaFD), ondersteund door de Zaghawa
- Socle pour le Changement et l'Unite Democratique (SCUD), gestart in Oost-Tsjaad met steun van defectanten uit het Deby-regime

Deze bewegingen zijn nog niet verenigd maar vormen samen een serieuze bedreiging voor het huidige regime.

## Deby's reactie

President Deby heeft de schuld op Khartoem gelegd en diplomatieke betrekkingen met Sudan verbroken. De Tripoli-Overeenkomst van februari functioneert niet. Deby heeft ook een internationaal akkoord over het gebruik van olieopbrengsten voor armoedebestrijding ongeldig verklaard en dreigt olie-export stops in te stellen.

## Gevolgen voor vluchtelingen

Deby heeft gedreigd ongeveer 200.000 Darfoer-vluchtelingen uit te zetten. Dit zou een inhumane gevolg hebben, aangezien deze mensen al slachtoffers van vorige conflicten zijn.