# December 2006

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/weblog/english/december-2006.html

## Weblog nr 39 - December 27, 2006

### Terugkeer naar Khartoum

Jan Pronk keerde begin december 2006 terug naar Khartoum nadat hij door de Regering van Soedan tot persona non grata was verklaard. VN-Secretaris-Generaal Kofi Annan eiste dat Pronk, als zijn Speciale Vertegenwoordiger, terug mocht keren voor een ordelijke overdracht aan zijn plaatsvervanger Taye Zerihoun. De Regering, vooral Buitenlandminister Lam Akol, plaatste voorwaarden, maar stemde uiteindelijk in. Pronk bezocht Juba om President Salva Kiir en Vice-President Riek Machar te ontmoeten.

### Gewelduitbarstingen in Malakal

Een week voor Pronks aankomst vonden heftige gevechten plaats in Malakal tussen de SPLM en Soedaanse Strijdkrachten (SAF). Deze ontstonden uit een politieke geschil over handhaving van orde en veiligheid. De Regering van Zuid-Soedan had een nieuwe districtsleider in Blue Nile State aangesteld, die door een leider van een zogenaamde Other Armed Group (OAG) werd betwist.

Veel OAG's volgden leider Paulino Matiep en sloten zich aan bij de SPLA. Anderen bleven het Zuiden destabiliseren, vaak met steun van SAF. Dit schendt de Comprehensive Peace Agreement (CPA), dat bepaalde dat OAG's een jaar na ondertekening moesten worden ontbonden en geïntegreerd in SPLA of SAF.

### Joint Integrated Units

De gevechten betrokken ook Joint Integrated Units (JIU's) van SPLA en SAF. Hoewel de CPA de oprichting ervan voorschreef, zijn de meeste slechts samengevoegd in plaats van geïntegreerd. De JIU's functioneren niet effectief als vredeswachters omdat beide partijen hun meest capabele krachten niet hebben ingezet. Dit gebrekkige vertrouwen verzwakt de vredesakkoord.

De Malakal-gevechten waren de zwaarste sinds de CPA-ondertekening twee jaar eerder, met ongeveer 150 doden waaronder 50 burgers. De Cease-fire Joint Military Committee (CJMC) onder voorzitterschap van VN-Bevelhebber Jasbir Lidder reageerde snel en stopte de escalatie.

### Risico's voor stabiliteit

President Kiir begreep het waarschuwingssignaal en vloog onmiddellijk naar Malakal. De Regering van Zuid-Soedan vreest herhaling in Wau en Juba, waar JIU's nog niet zijn gevormd.

Aanvullende problemen zijn onderbetalingen in het SPLA-leger, wat ontevredenheid veroorzaakt, en vermoedelijke destabilisatiecampagnes vanuit het Noorden.

De oorlog tussen Noord- en Zuid-Soedan begon kort na onafhankelijkheid en duurde in verschillende fases meer dan 30 jaar, met ongeveer tien jaar vrede ertussenin. Het was de langste oorlog in Afrika met de meeste slachtoffers. Hervatting zou niet alleen voor Soedan catastrofaal zijn, maar zou ook buurlanden Eritrea, Ethiopië, Kenia, Oeganda en Congo treffen. Indien gekoppeld aan de burgeroorlog in Darfur, zouden ook Tsjaad, Centraal-Afrikaanse Republiek en mogelijk Egypte en Libië betrokken kunnen raken.