# Weblog nr 40

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/weblog/english/january-2007/weblog-nr-40january-14-2007.html

## Vertrek als SRSG in Sudan

31 december was mijn laatste dag als Speciaal Vertegenwoordiger van de Secretaris-Generaal (SRSG) van de Verenigde Naties in Sudan. Sinds 24 oktober, toen de regering van Sudan mij tot persona non grata verklaarde, kon ik weinig bijdragen aan beleidsvorming. Ik kon de VN-missie in Sudan niet langer leiden en New York weigerde mij ook deel te laten nemen aan beleidsvergaderingen buiten Sudan, uit vrees om de regering te provoceren.

## Kritiek op VN-reactie

Dit was naar mijn mening geen verstandige aanpak. De regering had unilateraal besloten de hoogste VN-official in Sudan uit te zetten, waarmee zij VN-overeenkomsten schond en de Secretaris-Generaal en Veiligheidsraad ter discussie stelde. Dit deed zij omdat ik namens de VN de regering kritiseerde voor schendingen van internationale akkoorden en mensenrechten.

De Veiligheidsraad protesteerde niet officieel tegen deze Sudanese beslissing. De brief van Sudans minister van Buitenlandse Zaken aan de Secretaris-Generaal werd nooit beantwoord vanwege bureaucratische onenigheid over de toon. Dit was een bureaucratische, apolitieke aanpak die de regering toestond te concluderen dat zij alles kan doen.

## Darfur en vroege waarschuwingen

Tijdens 2003 en de eerste helft van 2004 resulteerde de etnische zuiveringen in Darfur in massale moorden en de verdrijving van meer dan een miljoen mensen. De Veiligheidsraad weigerde dit op zijn agenda te plaatsen ondanks vroege verzoeken van veel getuigen. Het Raad begon pas in juli 2004 te discussiëren, toen het al te laat was. De VS noemde de massale moord pas 'genocide' toen de verkrachtingen en moorden op hun hoogtepunt waren.

## Beperkingen van VN-aanpak

De Veiligheidsraad concentreert zich vooral op de vraag of wel of niet een vredesmacht moet worden uitgezonden. Echter: vredesmacht kan alleen plaatsvinden als er vrede is. Vrede vereist een duurzaam staakt-het-vuren, sterke instellingen, het stoppen van aanvallen op burgers, het stopzetten van paramilitaire groeperingen, onderhandelingen over oorzaken en compromissen.

Wanneer partijen hieraan onwillig zijn, is krachtige multilaterale diplomatie vereist. Dit gaat verder dan resoluties of verklaringen—de eisen moeten politiek worden vervolgd met concrete maatregelen: diplomatieke, juridische of economische sancties. De Veiligheidsraad heeft altijd voor dergelijke sancties teruggedeinsd.

## Autoriteit van de Veiligheidsraad

Omdat de vijf permanente leden geen consensus konden bereiken over een vredesmacht onder Hoofdstuk 7, kon deze alleen onder Hoofdstuk 6 worden uitgezonden—met toestemming van Sudan zelf. Sudan weigerde dit consistent. Zodoende was er geen reactie op schendingen, noch sancties noch een missie.

De Veiligheidsraad ondergraaft door inactiviteit zijn eigen autoriteit. Leden hebben verschillende politieke belangen, maar als lichaam hebben zij de verplichting namens de wereldgemeenschap op te treden voor wereldvrede en veiligheid. De vijf permanente leden hebben hun preferentiële positie en rechten krachtig verdedigd—zij zijn geen lid tegen hun wil.