# Weblog nr 25

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/weblog/english/june-2006/weblog-nr-25june-19-2006.html

## De Lord's Resistance Army en de vraag naar benadering

Het is moeilijk om te bepalen hoe om te gaan met de Lord's Resistance Army (LRA). Deze beweging heeft meer dan twintig jaar lang vele slachtoffers gemaakt. De LRA is gevestigd in Noord-Oeganda en vecht tegen het Ugandese Defensieleger (UDF). Onder leiding van Joseph Kony en Vincent Otti is de LRA verantwoordelijk voor gruwelijke wreedheden tegen de bevolking van Noord-Oeganda. Kony presenteerde zich als door God geïnspireerd en genoot een aura van onoverwinbaarheid onder zijn volgelingen.

## Het Internationaal Strafhof ingrijpen

In oktober vorig jaar heeft het Internationaal Strafhof een aanklaagt tegen Kony, Otti en drie van hun commandanten voor crimes against humanity uitgevaardigd. De aanklacht was eerder, in juli, ingediend maar werd in oktober officieel openbaar gemaakt en doorgegeven aan de regeringen van Oeganda en Soedan. Alle landen die partij zijn bij het ICC hebben de verplichting om samen te werken bij de uitvoering van de arrestatiebevelen.

## Voorstel voor politieke oplossing

Kort voor de ontsluiting van de arrestatiebevelen pleitte de auteur tijdens een informele sessie van de VN-Veiligheidsraad voor een politieke oplossing van het conflict in Noord-Oeganda. De situatie was veranderd: de LRA had jarenlang ook in Soedan opereren, eerst als toevluchtsoord en later met steun van de Soedanese Strijdkrachten tegen de SPLA. Nu een vredesakkoord tussen Noord- en Zuid-Soedan was bereikt, had President Bashir geen reden meer om de LRA te steunen.

De auteur stelde voor dat Kony zou begrijpen dat zijn ondersteuningsbasis in Soedan drastisch was veranderd. Kony had in het verleden tegen Betty Bigombe, een voormalige Oegandese minister, gezegd dat hij niet weigerde te praten, hoewel hij vreesde dat fysiek contact een valstrik zou zijn. Met internationale garanties voor persoonlijke veiligheid tijdens onderhandelingen zou Kony wellicht bereid zijn tot onderhandeling. Gelijktijdig zouden SPLA, SAF en UDF hun militaire kracht kunnen versterken om de LRA af te schrikken van aanvallen op dorpen.

## Blokkade van politieke inspanningen

De Veiligheidsraad reageerde niet op dit voorstel. Een week later blokkearde de ICC-aanklacht elke mogelijke politieke inspanning. Procureur Ocampo stelde dat naar zijn mening een politieke oplossing uitgesloten was, omdat eerdere inspanningen hadden gefaald. De auteur erkendt dat Ocampo het recht en de plicht had om alle instrumenten van internationaal strafrecht tegen daders van crimes against humanity in te zetten, maar het ICC mag zich volgens de auteur niet met politieke oordelen bezighouden.

Kony reageerde op de aanklacht en de bestempeling van de LRA als terroristische beweging door aanvallen in Zuid-Soedan op te voeren. Verschillende burgers en drie internationale humanitaire werknemers werden gedood. De VN moest grote delen van Zuid-Soedan ten zuiden en westen van Juba tot "no-go area" verklaren. Kony bracht deel van zijn strijders naar buurland Congo, waar zij in Garamba Park probeerden onderdak te vinden. Bij gevechten met VN-troepen in Congo kwamen acht VN-vredeshandhavers om het leven.

## Militaire opties en hun moeilijkheden

De vraag rijst of het verstandig is de militaire optie voort te zetten. De VN-vredesmacht in Zuid-Soedan heeft geen mandaat om de LRA aan te vallen, slechts om zich te verdedigen en burgers in de buurt te beschermen. Verschillende landen beschouwen de LRA als een bedreiging voor de regionale veiligheid in Afrika.

De sterkte van de LRA is moeilijk in te schatten. Inlichtingen zijn slecht. Schattingen variëren van 300 tot 5000 strijders. Het zal moeilijk zijn hen te verslaan. De wildernis in Zuid-Soedan biedt een schuilplaats. Bovendien lijkt de LRA nog steeds steun van onbekende Soedanese krachten te ontvangen, hoewel Khartoem dit ontkent.

## Verzwakking van de LRA door deserties

Een overweging was de LRA te verzwakken door desertie te bevorderen. Strijders zouden amnestie en reïntegratie in de samenleving kunnen worden beloofd als zij hun wapens neerlegden. Leiders zouden kunnen worden vastgepakt of overgehaald zich over te geven voor een eerlijke proces in Den Haag. Dit riep echter veel vragen op over samenwerking van alle landen, bevoegdheid tot amnestie, en de reactie van slachtoffers en hun nabestaanden.