# Kritiek maakt kwetsbaar. Maar wie onbehagen negeert, verliest.

> Canonieke pagina: https://www.janpronk.nl/weblog/nederlands/oktober-2007/kritiek-maakt-kwetsbaar-maar-wie-onbehagen-negeert-verliest.html

## Onbehagen onder leden groter dan zichtbaar

Het jongste PvdA-congres gaf steun aan de partijleiding, maar het onderliggende onbehagen onder de leden is veel groter dan tot uiting kwam. Het congres werd vooral bezocht door het bestuurlijke kader, wat niet representatief is voor de hele partij. Leden lopen weg en kiezers keren zich af – zij "stemmen met hun voeten".

## Het probleem van inwisselen van standpunten

Bij de kandidatuur voor het PvdA-voorzitterschap werd het gemakkelijk inwisselen van standpunten bekritiseerd. De politieke leiding ontkent dit, maar kiezers letten niet op kleine lettertjes – zij luisteren naar teksten met hoofdletters en vol aplomb uitgesproken. Dit blijkt uit recente voorbeelden.

## Het Europese referendum als voorbeeld

De PvdA-leiding gaf destijds onvoldoende kleur tijdens het eerste Europese referendumdebatten. Nu verklaart fractievoorzitter Tichelaar zich voorstander van het nieuwe verdrag omdat de constitutietekst "vakkundig zou zijn gesloopt" – maar dat klopt niet. De underduidelijkheid over wat veranderd is en de tegenstrijdige argumenten in verschillende landen schaden het democratisch proces. Het inwisselen van referendumargumenten (eerst voor, nu tegen) doet de PvdA geen goed.

## Positieve punten zonder evenwicht

De begroting 2008 ziet er beter uit dan verwacht. De 26.000 asielzoekers die Verdonk wilde uitwijzen zijn gered. Minister Bos grijpt in op buitensporigheid van hoge inkomens. De fractie beloofde geen verslechtering van het ontslagrecht. Maar het saldo is negatief: opiniepeilingen tonen daling van PvdA-aanhang.

## Waarom kiezers zich afkeren

Kiezers zeggen dat de PvdA beloften niet nakomt. Zij stellen dat:
- Onvoldoende wordt uitgelegd waarom
- Argumenten worden verdraaid
- De partij onder CDA-invloed staat
- Premier Balkenende regelmatig zijn zin krijgt (Irak-onderzoek, EU-referendum)
- Onderhandelingsdeals niet helder zijn

## Onderschatting van het probleem

Deze verwijten worden niet serieus genomen. Men denkt dat vertrokken leden terugkeren en dat opiniepeilingen slechts momentopnamen zijn. Dit is een misrekening. De fractie en bewindslieden minachten leden en kiezers niet, maar worden ervaren als regentesk managed – net zoals tijdens Paars 2 werd verweten.

## Management-problemen

Het management van de bestuurscrisis enkele maanden eerder was voortreffelijk, maar politiek management ontbreekt. Dit ligt niet bij de partijvoorzitter, maar bij partijleider en fractievoorzitter (die twee verschillende personen zijn – zelf al een gemaakte weeffout). Partijmanagement en politiek management moeten op elkaar aansluiten. Een politieke partij is een vereniging van mensen die aan politiek doen. Bestuurlijk management moet hen daartoe in staat stellen, niet de politieke discussie buiten de deur houden. Politiek management moet sterk gebaseerd zijn op wat de eigen achterban verdraagt.